Oorzaken (3–7): begeerte, overdrijving, blinde navolging, wegen van dwaling, achteloosheid#✎

Oorzaak 3: het volgen van de eigen begeerte (hawā). Dat is volgen wat de ziel lief heeft en begeert, nuttig of schadelijk; bedoeld is hier wat schadelijk is en iemand buiten de waarheid brengt. Bewijzen: al-Jāthiya 45:23; al-Qaṣaṣ 28:50.

Oorzaak 4: overdrijving ten aanzien van vrome mensen (al-ghuluww fī ṣ-ṣāliḥīn). Dat is hen overmatig prijzen en boven hun rang verheffen door hun iets van aanbidding te geven: dieren slachten bij hun graven, geloften, smeekbeden, om hulp roepen. Zo ging het bij het volk van Nūḥ (Nūḥ 71:23), en volgens het boek gebeurt het vandaag bij grafaanbidding in veel landen. Het verbod: an-Nisāʾ 4:171 en de hadith O mensen, pas op voor overdrijving in de godsdienst, want wat de mensen vóór jullie te gronde richtte was overdrijving in de godsdienst (Aḥmad en an-Nasāʾī, authentiek volgens al-Albānī).

Oorzaak 5: blinde navolging (at-taqlīd al-aʿmā). Ouders, geleerden, leiders en groten volgen en blind gehoorzamen zonder bewijs. Bewijzen: az-Zukhruf 43:22; al-Aḥzāb 33:67; at-Tawba 9:31, wat het boek uitlegt als: zij volgden hen in het toestaan van wat Allah verbood en het verbieden van wat Hij toestond, zonder bewijs. Als moderne voorbeelden noemt het boek soefi's en Rāfiḍa die volgens het boek hun sjeiks blind gehoorzamen, "als een dode in de handen van de lijkwasser".

Oorzaak 6: het volgen van de wegen van dwaling (al-Anʿām 6:153).

Oorzaak 7: achteloosheid over het overdenken van Allahs tekenen, zowel de geopenbaarde (sharʿiyya) als die in de schepping (kawniyya): an-Naḥl 16:108; al-Aʿrāf 7:179; Yūsuf 12:105.

Kernpunten

• Definities van hawā, ghuluww fī ṣ-ṣāliḥīn en taqlīd aʿmā.
• Vormen van overdrijving: slachten, geloften, smeekbede, hulp vragen.
• Uitleg van at-Tawba 9:31: navolging in toestaan en verbieden zonder bewijs.

Bron: العقيدة (١), les 8, vanaf p. 38.