Uitleg

Alle uitleg tonen

1. Het wijnverbod: door welk vers? (al-Baqara 219)

   Ibn al-ʿArabī: «Werd wijn door dit vers verboden of niet? Al-Ḥasan zei: wijn werd door dit vers verboden. Al-jamāʿa (de grote groep geleerden) zei: door het vers van al-Māʾida. Het juiste is dat het vers van al-Māʾida haar verbood.» Dat vers luidt: ﴿O jullie die geloven, wijn, gokken, offerstenen en lotpijlen zijn slechts een gruwel van het werk van de duivel; vermijd het dus, opdat jullie succes hebben﴾ (al-Māʾida 90).

2. Nut en zonde van wijn en gokken

   Over ﴿en baten voor de mensen﴾ zijn er drie meningen: (1) handelswinst, (2) vreugde en genot, (3) volgens een groep mensen van bidʿa: lichamelijk nut. Het juiste is winst: zij haalden de wijn goedkoop uit de Shām en verkochten haar in de Ḥijāz met grote winst. Over ﴿hun zonde is groter dan hun nut﴾ zijn er twee uitleggingen: (1) de zonde na het verbod is groter dan het nut vóór het verbod, aldus Ibn ʿAbbās; (2) de zonde door het verderf aan daden wanneer het verstand verdwijnt, is groter dan het nut van genot en winst.

   Meer uitleg

   Les: een sharʿī-verbod kan gaan over iets dat puur schadelijk is, of over iets waarvan de schade groter is dan het nut.

3. Trouwen met polytheïstische vrouwen en de uitzondering van de Schriftbezitters (al-Baqara 221)

   ﴿Trouw niet met polytheïstische vrouwen totdat zij geloven; een gelovige slavin is beter dan een polytheïste, ook al bevalt zij jullie﴾. Allah zonderde hiervan de vrouwen van de Schriftbezitters uit in al-Māʾida: ﴿en de kuise vrouwen van hen die vóór jullie de Schrift kregen﴾. Het heet een uitzondering omdat de vrouw van de Schrift onder de betekenis van "polytheïst" valt; daarom overleverde al-Bukhārī dat Ibn ʿUmar zei: «Ik ken geen groter shirk dan dat zij zegt: haar Heer is ʿĪsā.» Daarom is van meerdere salaf overgeleverd dat zij het afkeurden dat een moslim met een vrouw van de Schrift trouwt, zeker als men naar de reden kijkt: ﴿Zij roepen op tot het Vuur, en Allah roept op tot het Paradijs en de vergeving, met Zijn toestemming﴾. Die reden is ook bij de vrouw van de Schrift aanwezig.

4. Het huwelijk via een walī: wa-lā tunkiḥū l-mushrikīn

   Ibn al-ʿArabī: «Muḥammad ibn ʿAlī ibn Ḥusayn zei: het huwelijk via een walī staat in het Boek van Allah. Toen las hij ﴿en huwelijk (vrouwen) niet uit aan polytheïstische mannen totdat zij geloven﴾ met een u op de tāʾ (tunkiḥū). Dit is een prachtige kwestie en een juiste bewijsvoering.» Dus: geef jullie dochters niet aan hen ten huwelijk; de voogden worden aangesproken. Voor de man die zelf met een polytheïste wil trouwen staat er ﴿wa-lā tankiḥū﴾: trouw (jullie zelf) niet ﴿met polytheïstische vrouwen﴾. Al-Qurṭubī: «Ook dit uit het Boek wijst erop: ﴿trouw dan met hen met toestemming van hun familie﴾» (an-Nisāʾ 25). En al-Qurṭubī: «De umma is het erover eens dat een polytheïst op geen enkele wijze gemeenschap heeft met een gelovige vrouw.»

5. Menstruatie is adhā (al-Baqara 222)

   ﴿Zij vragen jou over de menstruatie. Zeg: het is adhā; houd daarom afstand van de vrouwen tijdens de menstruatie en nader hen niet tot zij rein zijn. Als zij zich gereinigd hebben, ga dan tot hen zoals Allah jullie heeft opgedragen﴾. Ibn al-ʿArabī noemt vier meningen over ﴿zeg: het is adhā﴾: (1) vuil, aldus Qatāda en as-Suddī; (2) bloed, aldus Mujāhid; (3) onreinheid; (4) iets afkeurenswaardigs waar men last van heeft door geur, schade of onreinheid. De vierde is juist. Want zij vroegen: blijft de vrouw na (het intreden van) de menstruatie zoals zij daarvoor was, of moet zij helemaal vermeden worden, zoals de joden zeggen? Het juiste: het is adhā vanwege de stank, het vuil en de onreinheid.

6. Wat menstruatie verhindert

   Ibn al-ʿArabī: «Menstruatie verhindert in totaal vijf dingen. Het eerste: elke handeling waarvoor reinheid vereist is»; het tweede: het betreden van de moskee; het derde: het vasten; het vierde: gemeenschap; het vijfde: het uitspreken van de echtscheiding. De leraar over het eerste: dit geldt niet zonder uitzondering, zoals men uit de woorden van de auteur zou opmaken; daarom is er verschil van mening over het aanraken en lezen van de Koran. Over het tweede: hiervoor geldt wat over het Koranlezen gezegd is. Over het vijfde: scheiden van je vrouw terwijl zij menstrueert is verboden; je moet scheiden in een reine periode waarin je geen gemeenschap met haar had.

7. Koranlezen en de moskee voor de menstruerende vrouw

   In Koran en Sunna is er geen expliciet bewijs dat het aanraken of reciteren van de Koran voor een menstruerende vrouw verboden is. Zonder expliciet bewijs blijven we bij de grondregel: Koranlezen is voor elke moslim in elke toestand toegestaan, zoals ʿĀʾisha over de Profeet ﷺ zei: hij gedacht Allah op al zijn momenten (Muslim), en het eerste waarmee hij zijn Heer gedacht was de Koran. Deze grondregel, die als zekerheid geldt, heffen we alleen op met een even grote zekerheid. En toen ʿĀʾisha tijdens de ḥajj van de Profeet ﷺ ging menstrueren, zei hij tegen haar: «Dit is iets wat Allah over de dochters van Ādam heeft beschikt; doe alles wat de pelgrim doet, behalve dat je niet om het Huis loopt.» Tot wat een pelgrim zeker doet, horen Koranlezen en het betreden van de Heilige Moskee; zij mocht de moskee dus in, maar niet de ṭawāf doen. De teksten zonderen van de ʿibādāt alleen de ṭawāf, het gebed en het vasten uit; de rest blijft bij de grondregel.

8. Houd afstand van de vrouwen tijdens de menstruatie

   De geleerden verschillen over de betekenis van "afstand houden". Het juiste: bedoeld is de plaats van de menstruatie, dus alleen gemeenschap in de vagina. Daaruit volgt dat lichamelijk contact en aanraking zonder gemeenschap in de vagina toegestaan zijn. Van Anas staat in Ṣaḥīḥ Muslim dat de joden niet met een vrouw aten als zij menstrueerde; de Profeet ﷺ zei: «Doe alles behalve gemeenschap.»

9. Tot zij rein zijn, als zij zich gereinigd hebben: twee voorwaarden

   "Ḥattā yaṭhurna" (tot zij rein zijn) betekent: tot hun bloed stopt; "fa-idhā taṭahharna" (als zij zich gereinigd hebben) betekent: als zij zich met water gewassen hebben. Het oordeel hangt dus aan twee voorwaarden: het bloed stopt en zij wast zich; gemeenschap is pas toegestaan als beide vervuld zijn. Tegenwerping: het verbod loopt tot een grens, het stoppen van het bloed, en na de grens geldt het tegendeel, dus is gemeenschap toegestaan zodra het bloed stopt. Antwoord: na de grens geldt alleen het tegendeel als de grens op zichzelf staat; komt er een tweede voorwaarde bij, dan hangt het oordeel aan die voorwaarde. Tegenwerping: het is geen nieuwe voorwaarde, maar een herhaling. Het antwoord heeft negen punten; de leraar noemt er enkele: "taṭahhara" wordt alleen gebruikt voor iets wat de mens zelf doet, de wassing, terwijl het stoppen van het bloed niet haar eigen daad is; Allah prijst hen aan het eind van het vers met ﴿en Hij houdt van hen die zich reinigen﴾, en er zou geen lof zijn als het stoppen van het bloed bedoeld was; en jullie lezen het woord als herhaling, terwijl men een woord dat een nieuwe betekenis kan dragen in mensentaal niet als herhaling leest, laat staan in de woorden van de Alwetende, de Wijze. Nieuwe betekenis (taʾsīs) gaat voor herhaling (taʾkīd).

   Meer uitleg

   De leraar wijst erop dat de geleerden verschillen over de vraag of wat na het grenswoord komt onder het voorafgaande valt.

10. De loze eed (al-Baqara 225)

    ﴿Allah rekent jullie niet af op het loze in jullie eden, maar Hij rekent jullie af op wat jullie harten hebben verworven﴾. Ibn al-ʿArabī: «Laghw is in de taal van de Arabieren elk woord dat niets oplevert», en «er zijn zeven meningen over». De leraar noemt er vier: wat zonder bedoeling over de tong gaat; de eed in woede; de eed om een zonde te doen; de eed van wie vergeten is. De kern is dat bedoeld wordt wat iemand over de tong laat gaan, zoals iemand die midden in een gesprek zegt – zoals as-Saʿdī het zei – "nee, bij Allah", of die zweert over iets uit het verleden in de veronderstelling dat hij de waarheid spreekt. Afgerekend wordt alleen op wat het hart bedoelde. Dit bewijst dat de intentie meetelt bij uitspraken.

11. De meningen van de salaf over laghw volgens al-Baghawī

    Sommigen zeiden: het is zweren over iets wat men waar acht, waarna het anders blijkt. Dat is de mening van al-Ḥasan, az-Zuhrī, Ibrāhīm an-Nakhaʿī, Qatāda en Makḥūl, en ook Abū Ḥanīfa; zij zeiden: er is geen kaffāra en geen zonde. ʿAlī zei: het is de eed in woede; zo ook Ṭāwūs. Saʿīd ibn Jubayr zei: het is de eed om een zonde te doen; Allah rekent hem het breken ervan niet aan. Masrūq zei: hij hoeft geen kaffāra te geven; geeft men boete voor de voetstappen van de duivel? Ash-Shaʿbī zei over iemand die zweert een zonde te doen: zijn boete is dat hij er berouw van toont; voor elke eed die je niet mag nakomen is er geen kaffāra. Zayd ibn Aslam zei: het is iemand die een vloek over zichzelf uitspreekt, zoals tegen iemand zeggen: "moge Allah mij blind maken als ik dit en dat niet doe". Dit alles is laghw waarop Allah niet afrekent.