Uitleg

Alle uitleg tonen

1. ﴿En de moeders zogen hun kinderen twee volle jaren﴾ (233): de zoogtijd

   Het vers: ﴿En de moeders zogen hun kinderen twee volle jaren, voor wie het zogen wil voltooien﴾. As-Saʿdī: als de zuigeling twee jaar heeft gezogen, is zijn zogen voltooid en is de melk daarna als elk ander voedsel. Daarom telt zogen na twee jaar niet en maakt het niet maḥram.

   Meer uitleg

   De kantnotitie: religieus gezien eindigt het zogen met het verstrijken van twee jaar; daarom ontstaan daarna geen familiebanden door zogen.

2. ﴿En de vader moet hen voeden en kleden naar wat redelijk is﴾ (233): onderhoud van de zogende moeder

   Ibn al-ʿArabī: ﴿bi-l-maʿrūf﴾ betekent naar het vermogen van de vader, ruim of krap; wie het breed heeft geeft dus meer. As-Saʿdī: dit geldt of zij nog met hem getrouwd is of gescheiden; de vader geeft haar voeding en kleding, en dat is het loon voor het zogen. Ibn Kathīr: naar wat gebruikelijk is bij vrouwen zoals zij (van haar stand) in haar land, zonder verkwisting of gierigheid, naar zijn vermogen.

3. ﴿Zij wachten vier maanden en tien dagen﴾ (234): waarop het wachten betrekking heeft

   Het vers: ﴿En zij onder jullie die sterven en echtgenotes achterlaten: die wachten vier maanden en tien dagen﴾. Ibn al-ʿArabī: tarabbuṣ is wachten, en het betreft drie zaken: trouwen, parfum en verzorging, en vrij handelen en uitgaan (het huis verlaten).

4. Parfum en opsmuk voor de weduwe

   Ibn al-ʿArabī: van al-Ḥasan al-Baṣrī wordt overgeleverd dat hij het haar toestond, op grond van wat de Profeet ﷺ tegen Asmāʾ bint ʿUmays zei toen Jaʿfar stierf: «Houd je drie dagen in, doe daarna wat je goeddunkt» (Aḥmad; al-Albānī noemt hem ṣaḥīḥ). Ḥammād ibn Salama overlevert via Ḥumayd van hem: de weduwe brengt kohl aan, kamt zich, parfumeert zich, verft met henna en doet wat zij wil. Ibn Ḥazm: wie dit zegt, beroept zich op de hadith van Asmāʾ en zegt dat hij de rouwhadith opheft omdat hij later kwam: Umm Salama overleverde de rouwhadith, en de Profeet ﷺ droeg haar de rouw op na de dood van Abū Salama, en die viel zonder verschil vóór de dood van Jaʿfar.

   Meer uitleg

   De hadith van Umm Salama in de toelichting: «De Profeet ﷺ verbood de vrouw in ʿidda kohl, olie en hennaverf» (Abū Dāwūd). Daarna zeggen de notities: dit alles is overbodig door de hadith van Umm ʿAṭiyya in de twee Ṣaḥīḥ’s, die de kwestie beslist: «Een vrouw rouwt niet langer dan drie dagen om een dode, behalve om een echtgenoot: vier maanden en tien dagen; en zij draagt geen geverfd kledingstuk, behalve een ʿaṣb-kleed», en in het vervolg: «en zij brengt geen kohl aan en raakt geen parfum aan». Iḥdād is afzien van opsmuk en parfum. ʿAṣb is een Jemenitische stof die geverfd wordt vóór het weven.

5. Het uitgaan van de weduwe

   Ibn al-ʿArabī: het uitgaan kent drie vormen. Eén: verhuizen, uit het huis waar haar man stierf naar een ander huis, zoals naar het huis van haar vader; dat is volgens de meeste geleerden niet toegestaan, want Allah zegt: ﴿Zet hen niet uit hun huizen, en zij gaan er niet uit﴾ (aṭ-Ṭalāq 1). Twee: uitgaan voor een aanbidding, zoals ḥajj en ʿumra. ʿUmar onder de kaliefen en Mālik onder de geleerden vonden dat de algemene plicht om te wachten in de tijd van de ʿidda voorgaat op de algemene tijd van de ḥajjplicht, vooral als we zeggen dat de ḥajj mag worden uitgesteld.

   Meer uitleg

   En als we zeggen dat de ḥajj direct verplicht is, is het recht van het wachten toch sterker dan dat van de ḥajj: de ʿidda is een recht van Allah en daarna van de mens, om zijn zaad te beschermen en zijn afstamming zuiver vast te stellen, terwijl de ḥajj alleen een recht van Allah is. De kantnotitie: de tijd van de ʿidda is begrensd, die van de ḥajj niet. De derde vorm van uitgaan stond op p. 41, die ontbreekt.

6. ﴿Het is geen zonde voor jullie als jullie op een aanzoek zinspelen﴾ (235): het bedekte aanzoek

   Ibn al-ʿArabī: Allah verbood het huwelijk in de ʿidda en verplichtte de vrouw te wachten. Hij wist dat de mensen het niet kunnen laten over trouwen te praten; daarom stond Hij toe dat men er openlijk over spreekt met alle mensen, en dat men het met een toespeling noemt tegenover degene die het contract sluit, de vrouw of de walī; bij de vrouw geldt dat nog sterker. Taʿrīḍ is een uitspraak die het doel laat begrijpen zonder het uitdrukkelijk te zeggen; taṣrīḥ is het uitdrukkelijk noemen en duidelijk uitspreken.

   Meer uitleg

   Voorbeelden in de toelichting: ‘ik wil graag trouwen’, of ‘jij bent een vrouw die elke man zich wenst’. Ibn al-ʿArabī: Mālik neigde ernaar dat hij zegt: ‘Ik bewonder je, ik houd van je, ik heb interesse in je’, en dat is voor mij de sterkste toespeling. Wat ik zelf vind, is dat hij zegt: ‘Allah zal het goede naar je brengen; verheug je, want je bent gewild’, dat wil zeggen: met veel huwelijkskandidaten.

7. ﴿Geen zonde als jullie scheiden van vrouwen die jullie niet aanraakten of voor wie jullie geen bruidsgave vaststelden﴾ (236): de mutʿa

   Allah gaf de vrouw die gescheiden wordt vóór gemeenschap en vóór vaststelling van een bruidsgave de mutʿa. Ibn al-ʿArabī: daarom verschillen de geleerden over de verplichting ervan. Sommigen vonden haar verplicht, op grond van het gebod. Onze geleerden (de Mālikieten) zeiden: niet verplicht, om twee redenen. Eén: Allah heeft geen hoeveelheid bepaald, maar dat aan het inzicht van de schatter overgelaten. Dat is zwak, want Allah liet ook de hoogte van het onderhoud van de echtgenote aan inzicht over, en dat is wel verplicht. Twee: Allah zegt erover ﴿een plicht voor de weldoeners﴾; was zij verplicht, dan had Hij haar aan alle mensen opgelegd.

   Meer uitleg

   As-Saʿdī: zoals zij hen deden uitkijken, verlangen en hun hart eraan hechten, en hun daarna niet gaven wat zij wilden, zo moeten zij daartegenover de mutʿa geven. De kantnotitie: een soort compensatie.

8. ﴿En als jullie van hen scheiden vóór de aanraking, terwijl jullie een bruidsgave hadden vastgesteld, dan de helft﴾ (237): de halve bruidsgave

   Ibn al-ʿArabī: dit is een van de twee eerder genoemde categorieën: de vrouw die gescheiden wordt vóór gemeenschap en na vaststelling; zij krijgt verplicht de helft van het vastgestelde, zoals de mufawwaḍa de mutʿa als aanbevolen zaak krijgt. Verder: de vrouw die vóór gemeenschap gescheiden wordt krijgt de helft, ook als hij met haar alleen was; afzondering vestigt de bruidsgave niet, tenzij er gemeenschap bij komt, volgens de bekende mening van de school, en zo zegt ook ash-Shāfiʿī. Abū Ḥanīfa zegt: de bruidsgave wordt door afzondering gevestigd. De letterlijke betekenis van de Koran steunt onze mening.

   Meer uitleg

   De kantnotitie: de Koran spreekt over aanraking (gemeenschap), niet over afzondering.

9. ﴿of degene in wiens hand de huwelijksband is, ziet ervan af﴾ (237): de man of de walī

   Ibn al-ʿArabī: dit is een lastig vraagstuk waarover de geleerden verschillen. Volgens sommigen is het de man: hij geeft dan de volledige bruidsgave. Volgens anderen is het de walī: hij laat dan de helft vallen die de vrouw toekwam. Wat mij na onderzoek en nagaan is gebleken: het meest waarschijnlijk is het de walī. As-Saʿdī: het is volgens de juiste mening de man, want hij kan de band ontbinden, en de walī kan niet geldig afzien van wat de vrouw toekomt, omdat hij geen eigenaar en geen gevolmachtigde is.

   Meer uitleg

   Al-Baghawī: sommigen zeggen dat het de man is; dat is de mening van ʿAlī, en zo zeggen ook Saʿīd ibn al-Musayyab, Saʿīd ibn Jubayr, ash-Shaʿbī, Shurayḥ, Mujāhid en Qatāda. Zij zeggen: haar walī mag niets van de bruidsgave laten vallen, of zij nu maagd is of eerder getrouwd, zoals hij dat vóór de scheiding volgens consensus ook niet mag, en zoals hij niets van haar bezit mag weggeven.