Onachtzaamheid: soorten en het sharʿī standpunt#✎

Wat is ghafla? In de kern: iets vergeten en er geen aandacht aan schenken, zoals in 'de afrekening van de mensen is nabij, terwijl zij in onachtzaamheid afgewend zijn' (al-Anbiyāʾ 21:1).

Twee soorten.

• Lofwaardige onachtzaamheid: argeloosheid tegenover zonden en gruwelen. Zo beschrijft Allah de kuise gelovige vrouwen als 'argeloos' (an-Nūr 24:23): het komt niet bij hen op.
• Afkeurenswaardige onachtzaamheid: onachtzaamheid tegenover Allah, Zijn gehoorzaamheid en Zijn gedenken, en tegenover het Hiernamaals en de afrekening. Dat bederft het hart.

Het sharʿī standpunt. Allah laakte onachtzaamheid en zei tegen Zijn Profeet: 'wees niet een van de onachtzamen' (al-Aʿrāf 7:205). Hij verbood te gehoorzamen 'wie Wij zijn hart onachtzaam lieten voor Ons gedenken' (al-Kahf 18:28), en laakte volken die het uiterlijk van dit leven kennen maar onachtzaam zijn voor het Hiernamaals (ar-Rūm 30:7).

Drie vormen van de afkeurenswaardige onachtzaamheid (p. 16).

1. Voorbijgaand: overkomt ook vromen even; zij worden snel wakker, tonen berouw en keren terug.
2. Herhaald: bij zondaars onder de moslims; nu eens onachtzaam, dan weer wakker; zij hebben steeds herinnering nodig.
3. Volledig: bij de ongelovigen, als dronken; hen eruit halen gebeurt door hen tot de islam te roepen.

Kernpunten

• Ghafla is iets vergeten en er geen aandacht aan schenken.
• Lofwaardig is argeloosheid tegenover zonden; afkeurenswaardig is onachtzaamheid tegenover Allah en het Hiernamaals.
• Allah laakte de onachtzamen en verbood hun gezelschap.
• Afkeurenswaardige onachtzaamheid is voorbijgaand, herhaald of volledig.

Bron: التربية الإسلامية (٤) أمراض القلوب, les 3, vanaf p. 15.