Berouw en zijn belang bij het genezen van hartziekten#✎

Wij hebben berouw nodig. Elke zoon van Adam maakt fouten, en de beste foutmakers zijn de berouwvollen. Een dichter: het is een gunst van onze Schepper dat onze zonden niet ruiken; anders zouden wij vluchtend en alleen in de woestijn leven.

De deur van berouw staat open. Allah strekt 's nachts Zijn hand uit voor wie overdag zondigde, en overdag voor wie 's nachts zondigde. Oprecht berouw aanvaardt Hij van iedereen: ongelovigen, hypocrieten, afvalligen en zondaren (ash-Shūrā 42:25; an-Nisāʾ 4:145–146; al-Burūj 85:10, over hen die de gelovigen in greppels verbrandden). Al-Ḥasan al-Baṣrī: "Kijk naar deze vrijgevigheid: zij doodden Zijn vrienden, en Hij roept hen tot berouw." Wanhopen is verboden (az-Zumar 39:53); zelfs wie zei dat de Messias Allah of Zijn zoon is, wordt tot berouw geroepen (al-Māʾida 5:74). Ibn ʿAbbās: wie Allahs dienaren na dit vers doet wanhopen aan berouw, ontkent Allahs Boek.

Wat berouw is. Spijt over het verleden, er nu mee ophouden en het voornemen niet terug te keren: de drie voorwaarden van oprecht berouw volgens de geleerden. Het geldt voor kleine en grote zonden; betreft de zonde een recht van een mens, dan moet men het teruggeven of kwijtschelding krijgen.

Deugden van berouw (p. 65–66). Succes (an-Nūr 24:31); slechte daden worden goede daden (al-Furqān 25:70); een goed leven (Hūd 11:3); regen, kracht, bezit en kinderen (Nūḥ 71:10–12). Allah is blijer met het berouw van Zijn dienaar dan een van jullie die zijn rijdier met eten en drinken in de woestijn kwijtraakte, wanhoopte, en het toen ineens bij zich zag staan, en uit blijdschap zei: O Allah, U bent mijn dienaar en ik ben Uw heer; hij vergiste zich van blijdschap (al-Bukhārī en Muslim, van Anas).

Twee twijfels en het antwoord (p. 66–67).

1. Geen berouw tonen uit angst om terug te vallen: dat is een fout; wie terugvalt toont opnieuw berouw. In een hadith qudsī zegt Allah over de dienaar die steeds zondigt en om vergeving vraagt: Mijn dienaar weet dat hij een Heer heeft die zonden vergeeft en ervoor bestraft; doe wat je wilt, Ik heb je vergeven (Muslim). Volgens het boek betekent dit: zolang hij telkens vergeving vraagt zonder te volharden, vergeeft Allah hem. Al-Ḥasan: de shayṭān zou willen dat jullie hiermee ophouden, word dus niet moe van het vragen om vergeving.
2. Geen berouw tonen uit angst voor spot van de mensen: Allah heeft meer recht gevreesd te worden; de spot is een beproeving, en de mens gaat alleen zijn graf in.

Wie geen berouw toont, is een onrechtpleger (al-Ḥujurāt 49:11). Het boek sluit af met de smeekbede dat Allah onze harten reinigt.

Kernpunten

• Elke mens maakt fouten; de beste foutmakers zijn de berouwvollen.
• De deur van berouw staat voor iedereen open; wanhopen aan Allahs barmhartigheid is verboden.
• Oprecht berouw heeft drie voorwaarden: ophouden, spijt en het voornemen niet terug te keren; bij rechten van mensen ook teruggeven.
• Berouw brengt succes, verandert slechte daden in goede en verheugt Allah.
• Angst om terug te vallen of voor spot is geen reden om berouw uit te stellen; wie geen berouw toont, is een onrechtpleger.

Bron: التربية الإسلامية (٤) أمراض القلوب, les 24, vanaf p. 64.