De behandeling van hoogmoed#
Hoogmoed behoort tot de verderfelijke zaken en het wegnemen ervan is volgens het boek een persoonlijke plicht. Het verdwijnt niet door wensen, maar door behandeling.
- De smeekbede en hulp bij Allah: bij het begin van het gebed zei de Profeet ﷺ onder meer: Ik zoek bescherming bij Allah tegen de vervloekte shayṭān, tegen zijn blazen, zijn aansporen en zijn spuwen. ʿAmr ibn Murra legde uit: zijn blazen is de hoogmoed, zijn aansporen een soort waanzin en zijn spuwen de poëzie (Abū Dāwūd en Ibn Ḥibbān, ṣaḥīḥ volgens al-Albānī).
- De wortel van hoogmoed uit het hart trekken: wie zichzelf werkelijk kent, weet dat alleen nederigheid hem past; wie zijn Heer werkelijk kent, weet dat grootheid alleen Allah toekomt.
- Nadenken over waarop men hoogmoedig is: wie trots is op afstamming, is trots op de volmaaktheid van een ander; dat past een verstandige niet.
- Nederigheid: ʿĀʾisha zei dat de Profeet ﷺ thuis zijn gezin hielp, en naar het gebed ging als de tijd kwam (al-Bukhārī). In ash-Shamāʾil: hij was een mens onder de mensen, die zijn kleding nakeek, zijn schaap molk en zichzelf bediende; bij Aḥmad: hij naaide zijn kleding en repareerde zijn sandalen.
Kernpunten
- Het wegnemen van hoogmoed is volgens het boek een persoonlijke plicht en vraagt behandeling.
- De Profeet ﷺ zocht bescherming tegen het 'blazen' van de shayṭān, dat is de hoogmoed.
- Wie zichzelf en zijn Heer werkelijk kent, weet dat alleen nederigheid hem past.
- De Profeet ﷺ hielp thuis zijn gezin en bediende zichzelf.
Bron: التربية الإسلامية (٤) أمراض القلوب, les 20, vanaf p. 55.
Begrippen
- فرض عين farḍ ʿayn · persoonlijke plicht
- een plicht voor ieder afzonderlijk; zo noemt het boek het wegnemen van hoogmoed (les 20, p. 55)
- نفخ الشيطان nafkh ash-shayṭān · het blazen van de shayṭān
- volgens ʿAmr ibn Murra: de hoogmoed (les 20, p. 55)
- التواضع at-tawāḍuʿ · nederigheid
- zichzelf niet boven anderen stellen; de behandeling van hoogmoed (les 20, p. 55)
- مهنة أهله mihnat ahlihi · het werk van zijn gezin
- het helpen in huis, zoals de Profeet ﷺ deed (les 20, p. 55)