Hedendaags atheïsme: betekenis en achtergrond#✎

Eenheid 6 behandelt hedendaags atheïsme (al-ilḥād al-muʿāṣir). Het boek noemt het ontkennen van de Schepper een ziekte van het hart, blindheid van inzicht, een terugval van het verstand en een afwijking van de fiṭra.

Volgens het boek was atheïsme nooit een algemeen verschijnsel en heeft geen enkel volk uit het verleden het aangehangen; atheïsten waren losse uitzonderingen. Het ongeloof van vroegere volken bestond uit twee dingen:

1. shirk: naast Allah anderen aanbidden;
2. onwetendheid over Allahs eigenschappen, bijvoorbeeld Hem een zoon of vrouw toeschrijven of Hem met schepselen vergelijken.

Zij erkenden wel een Schepper en Verzorger (Yūnus 10:31). De overtuiging dat het universum helemaal geen god heeft, is volgens het boek pas in sommige moderne samenlevingen openlijk verkondigd, en ook daar niet door iedereen.

Taalkundig betekent ilḥād afwijken van de rechte koers; het graf heet laḥd omdat het aan één kant uitgehold is. In de sharīʿa betekent het afwijken van de weg van de waarheid naar het valse.

In de moderne betekenis is atheïsme een filosofische stroming gebaseerd op het niets, waarvan de kern het ontkennen van God de Schepper is. Atheïsten beweren dat het universum zonder schepper ontstond en dat materie eeuwig is en tegelijk schepper en schepsel.

Oorzaken in het Westen, die volgens het boek via ideologische invloed en navolging naar moslimsamenlevingen kwamen:

1. Europa kende niet de ware religie, maar het christendom van Paulus en zijn opvolgers, vol leerstellingen die het verstand niet aanvaardt, zoals de drie-eenheid, de godheid en kruisiging van de Messias en erfzonde en verlossing. De leus was "geloof eerst, denk daarna", en het monnikendom ging volgens het boek in tegen de menselijke natuur. Dat gezond denken zich daarvan afkeerde, is begrijpelijk, maar het juiste alternatief is volgens het boek de islam, niet atheïsme.

Kernpunten

• Volgens het boek was atheïsme vroeger nooit de overtuiging van een heel volk.
• Het ongeloof van vroegere volken: shirk en onwetendheid over Allahs eigenschappen, met erkenning van een Schepper.
• Taalkundige, religieuze en moderne betekenis van ilḥād.
• Eerste oorzaak: een vervormde religie in Europa; het alternatief is de islam.

Bron: العقيدة (٣), les 21, vanaf p. 77.