Verboden tawassul#✎

Verboden tawassul is Allah naderen met iets waarvan Koran en Sunna niet bevestigen dat het een middel is. De grondregel: bij tawassul geldt alleen wat overgeleverd is; men gebruikt alleen wat met het bewijs uit Koran en Sunna overeenkomt.

1. Smeekbede en voorspraak vragen aan doden. Dit mag niet, vooral niet bij het graf, omdat de band met de dode daar het sterkst is. Het boek noemt het een verwerpelijke vernieuwing en een weg naar shirk, die tot grote shirk kan leiden (Fāṭir 35:13–14; al-Aḥqāf 46:5–6).

Als bewijs noemt het boek ʿUmar bij droogte: O Allah, wij zochten vroeger een middel tot U via onze Profeet, en U gaf ons regen. Nu zoeken wij een middel tot U via de oom van onze Profeet: geef ons regen (al-Bukhārī). Als tawassul via doden toegestaan was, waren de metgezellen niet van de Profeet ﷺ naar al-ʿAbbās overgestapt.

Ibn Taymiyya vermeldt dat Ibn ʿUmar en Anas bij het graf van de Profeet ﷺ groetten en dat zij zich, als zij voor zichzelf wilden bidden, naar de qibla keerden en niet naar het graf. Volgens hem is dat de leer van de vier imams.

2. Tawassul met de rang (jāh) van de Profeet ﷺ. Volgens het boek een vernieuwing in de smeekbede, om drie redenen:

1. de metgezellen deden het niet, terwijl zij hem het meest eerden en liefhadden;
2. tawassul is aanbidding, en bij aanbidding is de regel dat het niet mag tot er bewijs is;
3. het is tawassul met de daad van een ander; rang verdient iemand met zijn eigen daden (an-Najm 53:39).

Tawassul gaat dus via smeekbede, een goede daad of het laten van een zonde, niet via rang, persoon of iets abstracts. De hadith vraag Allah via mijn rang, want mijn rang bij Allah is groot noemt het boek verzonnen; hij staat in geen enkele betrouwbare hadithverzameling. Tawassul met gehoorzaamheid aan en navolging van de Profeet ﷺ mag wel, want dat is een goede daad.

3. Tawassul met de persoon van schepselen, zoals "ik vraag U via Uw profeet", "via het recht van Uw walī" of "ik bezweer U bij die en die". Volgens het boek is dit verboden:

1. er is geen bewijs voor: wie een daad verricht die niet volgens onze zaak is, die wordt afgewezen;
2. het is een weg naar shirk, en wordt grote shirk als men gelooft dat die persoon zelf baat of schade brengt;
3. vragen 'via het recht van iemand' veronderstelt dat een schepsel recht heeft op de Schepper, terwijl Allah alleen verplicht is wat Hij Zichzelf heeft opgelegd.

Kernpunten

• Grondregel: bij tawassul geldt alleen wat overgeleverd is.
• Doden om smeekbede of voorspraak vragen: vernieuwing en weg naar shirk; bewijs uit ʿUmar en al-ʿAbbās.
• Tawassul met de rang van de Profeet ﷺ: drie bezwaren; de hadith erover is verzonnen.
• Tawassul met de persoon van schepselen: drie bezwaren.

Bron: العقيدة (٣), les 20, vanaf p. 69.