Eenheid 5: Tawassul en de soorten ervan#
Overzicht
Eenheid 5 · 3 lessen
Tawassul en de soorten ervan
Drie lessen samen op één pagina
De betekenis van tawassul (toenadering zoeken tot Allah via een middel), taalkundig en religieus, en de twee soorten: toegestaan, in zes vormen, en niet toegestaan, in drie vormen, met de bewijzen voor het verbod.
Bron: Kitāb al-ʿAqīda (3), Zad-reeks · p. 65–73
Eenheid 5 in één kaart
Het schema van het boek op p. 68.
- taal: verlangend naderen
- religieus: Allah naderen met wat Hem behaagt
- via Allahs namen en eigenschappen
- via geloof en goede daden
- via tawḥīd
- via zwakte tonen
- via de smeekbede van levende vromen
- via zonde erkennen
- doden om smeekbede en voorspraak vragen
- via de status (jāh) van de Profeet ﷺ
- via de persoon van schepselen
Het hoofdstuk in één oogopslag
Lessen in dit hoofdstuk
Oefening van het boek op p. 73. De Nederlandse weergave van verzen geeft de betekenis weer; het is geen vertaling.
Schema’s
De soorten tawassul
Het schema van het boek op p. 68.
Toegestane tawassul en de bewijzen
Zes vormen.
Niet-toegestane tawassul
Drie vormen en de bewijzen voor het verbod.
| Vergelijking | Vorm | Waarom verboden |
|---|---|---|
| Doden om smeekbede en voorspraak vragen | een dode vragen voor je te bidden of voorspraak te doen, vooral bij zijn graf | de metgezellen stapten na zijn dood over op al-ʿAbbās (Fāṭir 35:13–14) |
| Via de status van de Profeet ﷺ | "O Allah, ik vraag U via de status van Uw profeet" | de metgezellen deden het niet, aanbidding is verboden tot er bewijs is, en het is tawassul via de daad van een ander |
| Via de persoon van schepselen | "ik vraag U via Uw profeet" of "via het recht van Uw heilige" | geen bewijs, een weg naar shirk, en Allah heeft geen plicht dan wat Hij Zichzelf oplegde |
Uitleg
Betekenis van tawassul
Taal: verlangend naderen tot wat men zoekt. Religieus: Allah naderen met wat Hem behaagt, door daden en aanbidding.
Meer uitleg
Qatāda over wasīla: nader Hem door Hem te gehoorzamen en te doen wat Hem behaagt.
Via de smeekbede van levende vromen
Bij droogte vroegen de metgezellen de Profeet ﷺ om voor hen te bidden; na zijn overlijden vroegen ze dat aan zijn oom al-ʿAbbās.
Doden om smeekbede of voorspraak vragen
Een dode vragen voor je te bidden of voorspraak te doen, vooral bij zijn graf, mag niet: het is een verwerpelijke vernieuwing en een weg naar shirk, en kan grote shirk worden.
Meer uitleg
Ibn Taymiyya: de metgezellen groetten de Profeet ﷺ en keerden zich voor de smeekbede naar de qibla; dat is ook de opvatting van de vier imams.
Via de status van de Profeet ﷺ
Een vernieuwing in de smeekbede: de metgezellen deden het niet terwijl ze hem het meest eerden; aanbidding is verboden tot er bewijs is; en het is tawassul via de daad van een ander (an-Najm 53:39).
Meer uitleg
Tawassul gaat via smeekbede, goede daden of het laten van zonde, niet via iemands rang, persoon of status. Tawassul via gehoorzaamheid aan de Profeet ﷺ en hem volgen mag wel.
Via de persoon van schepselen
Zoals: "O Allah, ik vraag U via Uw profeet", "via het recht van Uw heilige" of "ik bezweer U bij die-en-die". Dat is verboden.
Meer uitleg
Er is geen bewijs voor; het is een weg naar shirk; en vragen via iemands "recht" houdt in dat een schepsel recht heeft op de Schepper, terwijl Allah alleen verplicht is tot wat Hij Zichzelf oplegde.
Kernpunten
Tawassul
- Taal: verlangend naderen tot wat men zoekt.
- Religieus: Allah naderen met wat Hem behaagt, door daden en aanbidding.
Toegestane tawassul
- via Allahs namen en eigenschappen
- via geloof en goede daden
- via tawḥīd
- door zwakte en behoefte te tonen
- via de smeekbede van levende vromen
- door de zonde te erkennen
Niet-toegestane tawassul
- doden om smeekbede en voorspraak vragen
- via de status van de Profeet ﷺ
- via de persoon of het "recht" van schepselen
Een verzonnen hadith
- "Als jullie Allah iets vragen, vraag het dan via mijn status, want mijn status bij Allah is groot" is verzonnen; het staat in geen enkel betrouwbaar hadithwerk.
Begrippen
التوسل
at-tawassul
Taal: verlangend naderen tot wat men zoekt en het bereiken.
Religieus: Allah naderen met wat Hem behaagt, door daden en aanbidding en door het nobele van de sharīʿa na te streven.
الوسيلة
al-wasīla
Toenadering en middel: waarmee men iets bereikt en nadert.
Ibn ʿAbbās over "zoek het middel tot Hem": toenadering.
- al-Māʾida 5:35
- al-Isrāʾ 17:57
التوسل المشروع
at-tawassul al-mashrūʿ
Toegestane tawassul: wat Koran en Sunna aanwijzen, via Allahs namen en eigenschappen, goede daden, tawḥīd, het tonen van behoefte, de smeekbede van levende vromen en het erkennen van de zonde.
التوسل غير المشروع
at-tawassul ghayr al-mashrūʿ
Niet-toegestane tawassul: Allah naderen met iets waarvan Koran en Sunna niet bevestigen dat het een middel is.
التوقيف
at-tawqīf
Zich houden aan het bewijs: alleen tawassul met wat Koran en Sunna bevestigen.
الجاه
al-jāh
Status en aanzien, die iemand door zijn eigen daden verwerft.
Tawassul via de status van de Profeet ﷺ is tawassul via de daad van een ander en een vernieuwing in de smeekbede.
- an-Najm 53:39
التوسل بالذات
at-tawassul bi-dh-dhāt
Allah om iets vragen en daarbij zweren bij Zijn profeet of een vrome, of bij hun "recht".
Verboden.
Hadith
De hadith die in de lessen van dit hoofdstuk genoemd worden, met tekst en bronvermelding zoals in het boek.
-
«حديث الثلاثة الذين انطبقت عليهم الصخرة فسدت عليهم باب الغار، فتوسلوا إلى الله بصالح أعمالهم ففرج الله عنهم»
De hadith van de drie mannen bij wie een rotsblok de ingang van de grot afsloot; zij zochten toenadering tot Allah met hun goede daden, en Allah bevrijdde hen
Bron: al-Bukhārī en Muslim
Bewijs voor tawassul met goede daden. Het boek geeft de hadith in eigen woorden weer.
-
Overgeleverd door Anas
«أن عمر كان إذا قحطوا استسقى بالعباس بن عبد المطلب فقال: «اللهم إنا كنا نتوسل إليك بنبينا فتسقينا، وإنا نتوسل إليك بعم نبينا فاسقنا». قال: فيسقون»
Als er droogte was, vroeg ʿUmar om regen via al-ʿAbbās ibn ʿAbd al-Muṭṭalib en zei: "O Allah, wij zochten toenadering tot U via onze Profeet en U gaf ons regen; nu zoeken wij toenadering tot U via de oom van onze Profeet, geef ons dus regen." En zij kregen regen
Bron: al-Bukhārī
Was tawassul via doden toegestaan, dan waren de metgezellen niet van de Profeet ﷺ overgestapt op de smeekbede van al-ʿAbbās.
-
«من عمل عملا ليس عليه أمرنا فهو رد»
wie een daad verricht die niet volgens onze zaak is, die wordt afgewezen
Bron: al-Bukhārī
Bewijs dat tawassul via de persoon van schepselen verboden is: er is geen bewijs dat het is voorgeschreven. Takhrij zoals in het boek.
Personen
De personen die in dit hoofdstuk genoemd worden, en waarom.
Genoemd in de tekst
-
Ibn al-Athīr
ابن الأثير
Geleerde · gest. 606 AH
Zei: de wāsil is wie verlangt; de wasīla is de toenadering en het middel waarmee men iets bereikt en nadert.
-
ʿAbd Allāh ibn ʿAbbās
عبد الله بن عباس
Metgezel · gest. 68 AH
Legde wasīla in al-Māʾida 5:35 uit als toenadering.
-
Qatāda ibn Diʿāma as-Sadūsī
قتادة بن دعامة السدوسي
Geleerde · gest. 118 AH
Over wasīla: nader Hem door Hem te gehoorzamen en te doen wat Hem behaagt. Het boek noemt alleen "Qatāda".
-
al-ʿAbbās ibn ʿAbd al-Muṭṭalib
العباس بن عبد المطلب
Metgezel · gest. 32 AH
Na het overlijden van de Profeet ﷺ vroegen de metgezellen hem voor hen te bidden; ʿUmar vroeg om regen via zijn smeekbede.
-
ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb
عمر بن الخطاب
Metgezel · gest. 23 AH
Vroeg om regen via al-ʿAbbās en zocht na de dood van de Profeet ﷺ geen toenadering via hem.
-
Anas ibn Mālik
أنس بن مالك
Metgezel · gest. 93 AH
Overleverde hoe ʿUmar via al-ʿAbbās om regen vroeg; van hem is overgeleverd dat hij de Profeet ﷺ groette en zich voor de smeekbede naar de qibla keerde.
-
Ibn Taymiyya
ابن تيمية
Geleerde · gest. 728 AH
Noemde dat de metgezellen zich bij het graf voor de smeekbede naar de qibla keerden, en dat dit de opvatting van de vier imams is.
-
ʿAbd Allāh ibn Dīnār
عبد الله بن دينار
Geleerde · gest. 127 AH
Overleverde dat Ibn ʿUmar bij het graf van de Profeet ﷺ stond, zegeningen over hem uitsprak en voor Abū Bakr en ʿUmar bad.
Genoemd in de bronvermelding
-
al-Imām al-Bukhārī
الإمام البخاري
Geleerde · gest. 256 AH
Nam volgens het boek de drie hadith van deze eenheid op.
-
al-Imām Muslim
الإمام مسلم
Geleerde · gest. 261 AH
Nam de hadith van de mannen in de grot op.
Herhaling
Het belangrijkste vlak voor een toets
- Tawassul: Allah naderen met wat Hem behaagt.
- Uitgangspunt: alleen wat de bronnen bevestigen.
- Zes toegestane vormen, waaronder via Allahs namen en via goede daden.
- Na de dood van de Profeet ﷺ vroegen de metgezellen al-ʿAbbās om te bidden.
- Tawassul via de status van de Profeet ﷺ is een vernieuwing; de hadith daarover is verzonnen.
- Tawassul via de persoon van schepselen is verboden.
Flitskaarten
Mijn favorieten
Tik op het sterretje bij een kaart om hem hier te bewaren.
Test jezelf
Wat betekent wasīla in al-Māʾida 5:35 volgens Ibn ʿAbbās?
Waarmee zochten de drie mannen in de grot toenadering tot Allah?
Waarmee zocht Yūnus toenadering tot Allah?
Bij tawassul houdt men zich aan wat de bronnen bevestigen.
Waarom vroeg ʿUmar om regen via al-ʿAbbās?
"Vraag Allah via mijn status" is een authentieke hadith.
Wat is het oordeel over "O Allah, ik vraag U via het recht van Uw profeet"?
Originele tekst
Deze pagina bundelt de lessen van het hoofdstuk. De volledige samenvatting per les, en de bladzijden in het oorspronkelijke boek:
- Les 18 Betekenis van tawassul
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 67
- Les 19 Toegestane tawassul
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 68
- Les 20 Verboden tawassul
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 69
Het hele hoofdstuk in het oorspronkelijke boek: Kitāb al-ʿAqīda (3), Zad-reeks · p. 65–73 p. 65
Dit is een studiehulp; het oorspronkelijke boek blijft de bron.