De tayammum: betekenis en wanneer#✎

Betekenis. Tayammum is in de taal 'je richten op' (al-Baqara 2:267). In de fiqh: gezicht en handen bestrijken met reine aarde, op een vaste manier, als aanbidding. Het is een bijzonderheid van deze gemeenschap: Mij zijn vijf dingen gegeven die geen profeet vóór mij kreeg ... de aarde is voor mij een gebedsplaats en een reinigingsmiddel gemaakt (al-Bukhārī en Muslim, van Jābir). Tayammum vervangt woeḍoe en ghusl als die niet kunnen.

Eerst zoeken. En vinden jullie geen water (an-Nisāʾ 4:43) laat zien dat je eerst moeite doet om water te vinden; 'niet vinden' zeg je pas als je zocht.

Wanneer. Bij werkelijk onvermogen: geen water in de woestijn of in een afgesloten ruimte, of water ver weg. Bij onvermogen 'in oordeel': er is water, maar gebruik ervan schaadt je, je hebt het nodig om te drinken, of het is extreem koud. Reine aarde is het reinigingsmiddel van de moslim, ook als hij tien jaar geen water vindt (at-Tirmidhī, van Abū Dharr). Tayammum mag ook voor aanbevolen reinheid; de Profeet ﷺ deed het om een groet te beantwoorden (Abū Dāwūd).

Waarmee. Met reine aarde met stof als die er is (al-Māʾida 5:6, 'ervan'); anders met zand of steen (at-Taghābun 64:16). Onreine aarde telt niet: Haar aarde is voor ons reinigend gemaakt (Muslim, van Ḥudhayfa).

Tijdelijk. Volgens het boek heft tayammum de ḥadath tijdelijk op tot er water is. Daarom mag het vóór de gebedstijd en mag je er zoveel gebeden mee doen als je wilt.

Kernpunten

• Tayammum vervangt woeḍoe en ghusl als water er niet is of niet gebruikt kan worden.
• Zoek eerst naar water.
• Schade, dorst of extreme kou tellen ook als onvermogen.
• Gebruik reine aarde met stof, anders zand of steen.
• Volgens het boek heft tayammum de ḥadath op tot er water is.

Bron: الفقه (١), les 13, vanaf p. 54.