Regels over de ouders, en ouders kwaad doen#✎

Nog twee deugden van birr. (7) Het maakt dat smeekbeden verhoord worden. De Profeet ﷺ prees Uways al-Qaranī, de beste van de tābiʿūn, om zijn goedheid voor zijn moeder: … hij heeft een moeder voor wie hij goed is; als hij bij Allah zou zweren, zou Allah zijn eed vervullen. Kun je hem vragen vergeving voor je te vragen, doe het dan (Muslim). (8) Het is een van de grootste oorzaken om het Paradijs binnen te gaan: De vader is de middelste poort van het Paradijs (Aḥmad en Ibn Māja, ṣaḥīḥ volgens al-Albānī).

Regels (alleen ter kennisname, p. 35–36).

• Het recht van de ouders gaat vóór dat van andere mensen; hierover is consensus overgeleverd.
• Het recht van de moeder gaat vóór dat van de vader; sommigen melden consensus.
• Zorgen voor de ouders gaat vóór vrijwillige aanbidding.
• Je moet hen gehoorzamen in wat hun nut brengt en jou niet schaadt, ook als zij zondig of ongelovig zijn, zolang zij geen zonde bevelen (Luqmān 31:15).
• Wie kan, moet in hun levensonderhoud voorzien als zij het nodig hebben.
• Een vader mag van het bezit van zijn kind nemen, onder voorwaarden: het mag het kind niet schaden, het moet uit nood zijn en niet om rijk te worden, en hij mag het niet aan een ander kind geven.

Ouders kwaad doen. ʿUqūq is alles waarmee ouders door hun kind gekwetst worden, in woord of daad. Het is verboden en een van de grootste zonden (al-Isrāʾ 17:23): Zal ik jullie de grootste zonden noemen? Iets met Allah gelijkstellen, de ouders kwaad doen en vals getuigen (al-Bukhārī en Muslim).

In woord: (1) hen uitschelden, of zorgen dat anderen dat doen: Tot de grootste zonden hoort dat een man zijn ouders vervloekt. Op de vraag hoe dat kan, zei hij: Hij scheldt de vader van een ander uit, die scheldt dan zijn vader en moeder uit (al-Bukhārī en Muslim). (2) Zijn stem tegen hen verheffen (al-Isrāʾ 17:23).

In daad: hen scherp aankijken, anderen boven hen stellen, hen niet respecteren of hun zaak minachten, en hen slaan of de hand tegen hen opheffen.

Het gevaar ervan.

1. Schande in deze wereld en straf in de volgende: Vernederd zij hij … wie één of beide ouders op hoge leeftijd bij zich had en toch het Paradijs niet binnenging (Muslim).
2. Het brengt de woede van Allah (de hadith hierboven).
3. Allah kijkt niet naar hem op de Dag des Oordeels: Drie naar wie Allah niet kijkt …, onder wie wie zijn ouders kwaad doet (an-Nasāʾī, ṣaḥīḥ volgens al-Albānī).
4. Het is een van de ergste vormen van het verbreken van familiebanden en haalt straf naar deze wereld: Geen zonde verdient meer dat Allah de straf al in deze wereld geeft, naast wat Hij voor het Hiernamaals bewaart, dan onrecht en het verbreken van familiebanden (Aḥmad en at-Tirmidhī, ṣaḥīḥ volgens al-Albānī).
5. Daden worden niet aanvaard: Van drie aanvaardt Allah niets, verplicht noch vrijwillig: wie zijn ouders kwaad doet, wie zijn gaven verwijt, en wie de voorbeschikking loochent (Ibn Abī ʿĀṣim, ḥasan volgens al-Albānī).

Kernpunten

• Uways al-Qaranī werd geprezen om zijn goedheid voor zijn moeder.
• Je gehoorzaamt ouders ook als zij ongelovig zijn, zolang zij geen zonde bevelen.
• Ouders kwaad doen is na shirk een van de grootste zonden.
• Kwaad doen kan in woord (schelden, stem verheffen) en in daad (scherp kijken, slaan).
• Ook het uitlokken dat anderen je ouders uitschelden telt als hen uitschelden.

Bron: التربية الإسلامية (١) الحقوق, les 10, vanaf p. 35.