Het recht van de bestuurder op de bevolking#
Bestuur is in de islam een last en een verantwoordelijkheid. Het is ingesteld om doelen te bereiken die een gezamenlijke verantwoordelijkheid zijn van bestuurders en bestuurden. De bestuurder is plaatsvervanger of gevolmachtigde van de gemeenschap. Hij kan de godsdienst niet alleen bewaken en de wereldse zaken niet alleen besturen. Daarom geeft de sharia hem rechten op de bevolking, of hij nu vroom is of zondig, zodat hij zijn plicht kan doen.
Rechten van de bestuurder.
- Gehoorzaamheid, een van de grootste rechten (an-Nisāʾ 4:59): Wie mij gehoorzaamt, gehoorzaamt Allah; wie mij ongehoorzaam is, is Allah ongehoorzaam. Wie de bestuurder gehoorzaamt, gehoorzaamt mij; wie hem ongehoorzaam is, is mij ongehoorzaam (al-Bukhārī en Muslim). Deze gehoorzaamheid omvat:
- Geloven dat zij een plicht is uit gehoorzaamheid aan Allah en Zijn Boodschapper, niet om de wereld. Onder drie naar wie Allah niet kijkt noemde hij een man die een leider trouw zwoer alleen voor de wereld: geeft hij hem iets, dan is hij tevreden, en anders boos (al-Bukhārī en Muslim).
- Gehoorzaamheid in het goede, niet in zonde: De moslim moet luisteren en gehoorzamen, in wat hij leuk vindt en wat hij haat, tenzij hem een zonde bevolen wordt; dan is er geen luisteren en geen gehoorzamen (al-Bukhārī en Muslim). Ibn al-Qayyim: wie de bestuurders gehoorzaamt in ongehoorzaamheid aan Allah, is zelf zondig.
- Gehoorzaamheid in alle omstandigheden: Je moet luisteren en gehoorzamen, in moeilijkheid en gemak, in wat je graag doet en wat je tegenstaat, en ook als anderen boven jou verkozen worden (Muslim).
- Geduldig zijn met onrecht van de bestuurder en niet tegen hem in opstand komen. De besten van jullie leiders zijn wie jullie liefhebben en die jullie liefhebben, voor wie jullie bidden en die voor jullie bidden. De slechtsten zijn wie jullie haten en die jullie haten, wie jullie vervloeken en die jullie vervloeken. Mogen wij hen met het zwaard bestrijden? Nee, zolang zij onder jullie het gebed onderhouden. Zien jullie van je bestuurders iets wat jullie haten, haat dan hun daad, maar trek je hand niet terug uit de gehoorzaamheid (Muslim). Ook bij Muslim, van Ḥudhayfa ibn al-Yamān: Luister en gehoorzaam aan de bestuurder, ook als je rug geslagen en je bezit genomen wordt. Aṭ-Ṭaḥāwī: «Wij zien geen opstand tegen onze leiders, ook als zij onrecht doen; wij bidden niet tegen hen en trekken onze hand niet terug uit hun gehoorzaamheid.»
Kernpunten
- De bestuurder heeft rechten, vroom of zondig, omdat hij de gemeenschap vertegenwoordigt.
- Gehoorzaamheid is om Allah, niet om wereldse voordelen.
- Geen gehoorzaamheid in zonde.
- Volgens het boek geen opstand tegen een onrechtvaardige bestuurder zolang hij het gebed onderhoudt; je haat de daad, niet de gehoorzaamheid.
Bron: التربية الإسلامية (١) الحقوق, les 22, vanaf p. 78.
Begrippen
- الراعي والرعية ar-rāʿī wa-r-raʿiyya · bestuurder en bevolking
- wie gezag heeft en wie onder zijn gezag staat (les 22, p. 78)
- السمع والطاعة as-samʿ wa-ṭ-ṭāʿa · luisteren en gehoorzamen
- de plicht tegenover de bestuurder in het goede (les 22, p. 79)
- الخروج على الحاكم al-khurūj ʿalā l-ḥākim · opstand tegen de bestuurder
- gewapend verzet; het boek verbiedt het (les 22, p. 79)
- الأثرة al-athara · voortrekken
- dat anderen boven jou verkozen worden (les 22, p. 79)