Sūrat al-Kāfirūn: vrijspraak van shirk#✎

Sūrat al-Kāfirūn is Mekkaans. Als aanleiding noemt het boek, zonder bron, dat al-Walīd ibn al-Mughīra, Umayya ibn Khalaf, al-ʿĀṣ ibn Wāʾil, Abū Jahl en anderen voorstelden dat de Profeet ﷺ hun goden een jaar zou aanbidden en zij zijn God een jaar. Hij weigerde, en de soera kwam neer.

Deugd en gebruik. Het boek geeft de hadith lees 'qul yā ayyuhā l-kāfirūn' en slaap dan bij haar einde, want zij is een vrijspraak van shirk (Aḥmad en Abū Dāwūd, ṣaḥīḥ volgens al-Albānī). Volgens at-Tirmidhī staat zij gelijk aan een kwart van de Koran. Volgens Jābir (Muslim) las de Profeet ﷺ haar met al-Ikhlāṣ in de twee rakʿa's na de ṭawāf, en volgens Abū Hurayra (Muslim) in de twee rakʿa's van fajr. Ibn ʿUmar telde meer dan tien of twintig keer dat hij ze las in de rakʿa's vóór fajr en na maghrib (Aḥmad en at-Tirmidhī, ṣaḥīḥ volgens al-Albānī).

De uitleg (109:1–6). De toespraak geldt elke ongelovige op aarde, al waren de ongelovigen van Quraysh de eersten. 'Ik aanbid niet wat jullie aanbidden': nu niet, geen afgoden of gelijken. 'En jullie aanbidden niet wat ik aanbid.' 'En ik heb nooit aanbeden wat jullie aanbaden': ook in het verleden niet. De herhaling laat geen ruimte voor vermoeden of twijfel. 'Jullie hebben jullie religie': het shirk en de vergelding ervan; 'en ik heb mijn religie': de islam en de vergelding ervan. De moslim moet zich in elke tijd vrijpleiten van alles wat naast Allah aanbeden wordt, zoals een heilige of een graf. Volgens het boek hebben de verkondigers van de islam deze duidelijke scheiding vandaag hard nodig.

Lessen. Vrijspraak van de religie van joden, christenen en polytheïsten, zonder lappen, halve oplossingen of elkaar halverwege ontmoeten. Tawḥīd en shirk zijn twee wegen die elkaar niet ontmoeten. En de plicht tot oprechtheid: Allah alleen aanbidden.

Kernpunten

• De soera is een vrijspraak van shirk en een antwoord op een voorstel tot compromis.
• De Profeet ﷺ las haar vaak, ook vóór het slapen en in soenna-gebeden.
• De herhaling sluit elk vermoeden of twijfel uit.
• Tawḥīd en shirk zijn twee wegen die elkaar niet ontmoeten.
• De moslim pleit zich in elke tijd vrij van wat naast Allah aanbeden wordt.

Bron: التفسير (٤), les 19, vanaf p. 72.