Indelingen van Allahs eigenschappen#
Allahs namen en eigenschappen in Koran en Sunna zijn talloos; het voorgaande waren voorbeelden. Men moet ze bevestigen zoals ze Zijn majesteit passen, zoals Allah en Zijn Boodschapper ze bevestigden, en waken voor taʿṭīl en tashbīh (ash-Shūrā 42:11).
Indeling 1: naar bevestiging of ontkenning
- Bevestigde eigenschappen (thubūtiyya): leven, kennis, Aangezicht, neerdalen, istiwāʾ; allemaal lof en volmaaktheid, de meeste eigenschappen in de teksten; men moet ze bevestigen.
- Ontkende eigenschappen (salbiyya): dood, slaap, onrecht; allemaal gebreken; men ontkent het gebrek en bevestigt de volmaaktheid van het tegendeel (al-Kahf 18:49: Hij doet niemand onrecht → volmaakte rechtvaardigheid).
Indeling 2: naar de bewijzen
- Overgeleverde eigenschappen (khabariyya, ook samʿiyya of naqliyya): alleen via openbaring bekend; wezenseigenschap (Aangezicht, handen, voet, ogen) of handelen (vreugde, lachen, istiwāʾ, neerdalen).
- Overgeleverde én verstandelijke eigenschappen (samʿiyya ʿaqliyya): zowel openbaring als verstand bewijzen ze; wezenseigenschap (leven, kennis, macht) of handelen (scheppen, geven).
Indeling 3: naar verband met Allahs wezen en daden
- Wezenseigenschappen (dhātiyya): Allah is en blijft ermee bekleed (kennis, macht, leven, horen, zien, Aangezicht, handen); ook 'noodzakelijke eigenschappen' (al-lāzima) genoemd.
- Eigenschappen van handelen (fiʿliyya): verbonden met Allahs wil, vernieuwen zich naargelang Hij wil (istiwāʾ, neerdalen, woede, vreugde, lachen); ook 'eigenschappen van keuze' (al-ikhtiyāriyya) genoemd. Toets: ze worden aan de wil gebonden: "Hij is barmhartig als Hij wil, Hij wordt boos als Hij wil"; maar niet "Hij is machtig als Hij wil", want Hij is altijd wetend en machtig.
- Wezens- én handelingseigenschappen: naar de oorsprong wezenseigenschap, naar de afzonderlijke daden eigenschap van handelen; zoals spreken: Allah spreekt altijd, en spreekt wanneer Hij wil.
Kernpunten
- Drie indelingen met zeven soorten.
- Toets voor eigenschappen van handelen: gebonden aan 'als Hij wil'.
- Spreken als voorbeeld van wezens- én handelingseigenschap.
Bron: العقيدة (٢), les 16, vanaf p. 67.
Begrippen
- صفات ثبوتية ṣifāt thubūtiyya · bevestigde eigenschappen
- lof en volmaaktheid; moeten bevestigd worden (les 16, p. 67)
- صفات سلبية ṣifāt salbiyya · ontkende eigenschappen
- gebreken; ontkennen met bevestiging van het volmaakte tegendeel (les 16, p. 67)
- صفات سمعية عقلية ṣifāt samʿiyya ʿaqliyya · overgeleverde en verstandelijke eigenschappen
- bewezen door openbaring én verstand (les 16, p. 68)
- الصفات اللازمة aṣ-ṣifāt al-lāzima · noodzakelijke eigenschappen
- andere naam voor wezenseigenschappen (les 16, p. 68)
- الصفات الاختيارية aṣ-ṣifāt al-ikhtiyāriyya · eigenschappen van keuze
- andere naam voor eigenschappen van handelen (les 16, p. 68)