'Allah belast een ziel slechts naar haar vermogen'#✎

Omdat het de moslims zwaar viel dat zij op hun gedachten zouden worden afgerekend, volgde dit vers. Al-wusʿ is het vermogen: Allah belast niemand met wat hij niet kan, zoals een verlamde laten lopen of een blinde laten kijken, of met aanbidding of beproevingen die hij niet kan dragen.

'Voor haar is wat zij verdient (kasabat)' aan goed, 'en tegen haar wat zij verwerft (iktasabat)' aan kwaad. Volgens het boek wijst kasaba bij het goede erop dat het goede al door een kleine inspanning, zelfs alleen een voornemen, wordt opgeschreven, en iktasaba bij het kwade erop dat het pas wordt opgeschreven als het gedaan is.

'Onze Heer, straf ons niet als wij vergeten of fouten maken'. Vergeten is dat het hart afdwaalt van wat bevolen is, zodat men het nalaat; een fout is iets toegestaans bedoelen en in iets ongeoorloofds terechtkomen. Allah heeft mijn umma vergeven: fouten, vergeten en waartoe zij gedwongen werden (Ibn Māja, van Ibn ʿAbbās; authentiek volgens al-Albānī).

'Leg ons geen iṣr op zoals op wie vóór ons waren': de zware last die iemand op zijn plek vasthoudt, zware plichten. Bij elke smeekbede antwoordde Allah ja (Muslim, van Abū Hurayra) of Ik heb het gedaan (Muslim, van Ibn ʿAbbās). 'Vergeef ons' (iʿfu): wat tussen ons en U is; 'scheld ons kwijt' (ighfir): bedek het voor de mensen; 'wees ons genadig': behoed ons in de toekomst. Daarom zei men dat een zondaar drie dingen nodig heeft: dat Allah hem vergeeft, dat Hij hem bedekt, en dat Hij hem beschermt tegen herhaling.

'U bent onze Beschermer (mawlā)'. Allahs walāya is tweeledig: bijzonder voor de gelovigen (al-Baqara 2:257; Āl ʿImrān 3:68) en algemeen voor iedereen (Yūnus 10:30). 'Help ons dan tegen het ongelovige volk': wie Allahs religie, Zijn eenheid en de boodschap van Zijn Profeet ﷺ verwierp en anderen aanbad.

Kernpunten

• Allah belast niemand boven zijn vermogen.
• Het goede telt al bij een voornemen, het kwade pas als het gedaan is.
• Vergeten en fouten worden de umma niet aangerekend.
• Allah antwoordde op elke smeekbede: 'Ik heb het gedaan'.
• Walāya: bijzonder voor de gelovigen, algemeen voor iedereen.

Bron: التفسير (١), les 23, vanaf p. 73.