Het ontstaan van de tafsīr#
Volgens het boek doorliep de tafsīr vijf fasen: uitleg van de Koran door de Koran, door de Profeet ﷺ, door de metgezellen, door de tābiʿūn en door de latere geleerden.
1. De Koran door de Koran. De tafsīr ontstond met de openbaring zelf. Sommige verzen zijn duidelijk, andere algemeen (mujmal) en worden door de woorden erna uitgelegd. Voorbeelden: al-Qāriʿa 101:1–4, waar 'de Klopper' meteen beschreven wordt, en al-Maʿārij 70:19–21, waar halūʿā (ongeduldig) wordt uitgelegd door 'als het kwaad hem treft, klaagt hij; als het goede hem treft, houdt hij het tegen'. Dit is volgens het boek de eerste weg van uitleg.
2. De Profeet ﷺ. Hij legde algemene verzen uit, beperkte wat onbeperkt was en specificeerde wat algemeen was. 'Verricht het gebed en geef de zakāt' (an-Nisāʾ 4:77) legde hij uit door de vijf gebeden, hun vorm en het aantal rakʿa's te tonen, met de woorden bid zoals jullie mij hebben zien bidden (al-Bukhārī). En het 'meer' (ziyāda) in Yūnus 10:26 legde hij uit als het kijken naar het edele Aangezicht van Allah (Muslim).
Kernpunten
- Vijf fasen: Koran, Profeet ﷺ, metgezellen, tābiʿūn, geleerden.
- De Koran door de Koran uitleggen is de eerste weg van tafsīr.
- De Profeet ﷺ verklaarde algemene verzen, zoals die over het gebed.
- De 'ziyāda' in Yūnus 10:26 is het zien van Allahs Aangezicht.
Bron: التفسير (١), les 2, vanaf p. 13.
Begrippen
- المجمل al-mujmal · algemeen geformuleerd
- een tekst die uitleg nodig heeft om precies begrepen te worden (les 2, p. 14)
- تفسير القرآن بالقرآن tafsīr al-Qurʾān bi-l-Qurʾān · Koran door Koran
- een vers uitleggen met een ander vers of met de woorden die erop volgen (les 2, p. 14)
- تقييد المطلق taqyīd al-muṭlaq · het onbeperkte beperken
- een algemene uitspraak aan een voorwaarde of omschrijving binden (les 2, p. 15)
- تخصيص العام takhṣīṣ al-ʿāmm · het algemene specificeren
- uitzonderingen aangeven op een algemeen geformuleerde regel (les 2, p. 15)
- الزيادة az-ziyāda · het 'meer'
- in Yūnus 10:26: het kijken naar het Aangezicht van Allah (les 2, p. 15)