Het overlijden van de Profeet ﷺ, zijn graf en zijn nalatenschap#✎

Tekenen van het einde. De dood is van nature onaangenaam, maar geen profeet stierf zonder er volledig mee in te stemmen, verlangend naar de hoogste Metgezel. Bij de afscheidsbedevaart zei hij: neem jullie riten van mij over, want ik weet niet of ik na deze bedevaart nog een bedevaart doe (Muslim).

Zijn laatste dag. Anas: op maandag schoof hij het gordijn opzij en keek naar de mensen die achter Abū Bakr het ochtendgebed baden. Zijn gezicht was als een blad van een muṣḥaf. De mensen raakten bijna in verwarring van vreugde; hij gebaarde dat ze moesten doorgaan, liet het gordijn zakken en stierf aan het eind van die dag (Aḥmad en Ibn Māja; al-Albānī ṣaḥīḥ). Bij Muslim: hij glimlachte. An-Nawawī: van vreugde dat ze samen baden en hun imam volgden. Zeg Abū Bakr dat hij de mensen voorgaat (al-Bukhārī en Muslim). Volgens het boek wijst dit op het kalifaat van Abū Bakr.

Bij ʿĀʾisha. Hij stierf tegen haar borst geleund (at-Tirmidhī in ash-Shamāʾil; al-Albānī ṣaḥīḥ), in haar huis, op haar dag, en Allah bracht haar speeksel en het zijne samen, omdat zij de siwāk voor hem zacht maakte (al-Bukhārī). Volgens het boek toont dit haar hoge positie. Hij doopte zijn hand in een beker water, streek over zijn gezicht en zei: o Allah, help mij met de doodsstrijd (at-Tirmidhī; Ibn Ḥajar ḥasan). Hij legde een doek over zijn gezicht en zei: de vloek van Allah over de joden en christenen; zij maakten de graven van hun profeten tot gebedsplaatsen, als waarschuwing (al-Bukhārī en Muslim, van ʿĀʾisha en Ibn ʿAbbās). Al-Qurṭubī: de zware doodsstrijd van de profeten verhoogt hun rang (de zwaarst beproefde mensen zijn de profeten…) en laat de mensen de pijn van de dood kennen. Ibn Rajab: hij stierf op een maandag in Rabīʿ al-Awwal, daarover is geen verschil.

Zijn graf. Men verschilde over waar hij begraven moest worden. Abū Bakr: Allah neemt een profeet alleen weg op de plaats waar hij begraven wil worden; begraaf hem op de plaats van zijn bed (at-Tirmidhī; al-Albānī ṣaḥīḥ). Ibn Kathīr: het is algemeen bekend dat hij in de kamer van ʿĀʾisha werd begraven, en later Abū Bakr en ʿUmar. Volgens het boek mag je zijn graf bezoeken zonder er speciaal voor af te reizen, maar is verboden: hem om smeekbede of voorspraak vragen, het graf als gebedsrichting nemen, en het graf aanraken of kussen (p. 75).

Zijn nalatenschap. Fāṭima vroeg Abū Bakr om haar erfdeel. Hij zei: ik hoorde de Profeet ﷺ zeggen: van ons wordt niet geërfd; wat wij nalaten is liefdadigheid; maar ik zorg voor wie hij verzorgde (al-Bukhārī en Muslim; Aḥmad en at-Tirmidhī). Mijn erfgenamen verdelen geen dinar of dirham; wat ik nalaat na het onderhoud van mijn vrouwen en mijn bestuurder is liefdadigheid (al-Bukhārī en Muslim). Al-Albānī: dit verweten de sjiieten Abū Bakr, maar hij handelde naar deze hadith, die ook ʿUmar, ʿUthmān, Saʿd, Ṭalḥa, az-Zubayr, ʿAbd ar-Raḥmān ibn ʿAwf en ʿĀʾisha overleverden.

Bronnen van het boek (p. 78): ash-Shamāʾil van at-Tirmidhī, al-Anwār fī shamāʾil al-Mukhtār van al-Baghawī, Jamʿ al-fawāʾid, Tahdhīb sīrat Ibn Hishām, Zād al-maʿād van Ibn al-Qayyim, Subul al-hudā wa-r-rashād van aṣ-Ṣāliḥī, en twee werken van Muḥammad Ṣāliḥ al-Munajjid.

Kernpunten

• Bij de afscheidsbedevaart zinspeelde hij op zijn naderende dood.
• Op zijn laatste dag glimlachte hij om de gemeenschap achter Abū Bakr.
• Hij stierf op een maandag in Rabīʿ al-Awwal, 63 jaar oud, in het huis van ʿĀʾisha.
• Zijn laatste waarschuwing: graven niet tot gebedsplaats maken.
• Profeten laten geen erfenis na; wat zij nalaten is liefdadigheid.

Bron: السيرة النبوية (٢): الشمائل النبوية, les 24, vanaf p. 72.