De Dag van vergelding en de geruste ziel#✎

Nadat Allah hun verkeerde opvatting over beproeving met onthouden en geven, armoede en rijkdom liet zien, volgt de dreiging met de Dag van vergelding (89:21–30).

De verschrikking van de Dag. 'Kallā, wanneer de aarde keer op keer verpletterd wordt': het geld en de genoegens die jullie liefhebben blijven niet. Voor jullie ligt een grote Dag waarop aarde en bergen verpletterd worden, hun kenmerken verdwijnen en zij hevig schudden (vgl. az-Zalzala 99:1). 'En je Heer komt, en de engelen rij na rij': Allah komt om tussen de dienaren te oordelen, op een wijze die past bij Zijn majesteit, en de engelen van alle hemelen komen in rijen tot zij de hele schepping omringen. De Hel wordt gebracht, door engelen met kettingen geleid. Ibn Masʿūd overleverde dat de Profeet ﷺ zei: de Hel wordt op die dag gebracht met zeventigduizend teugels, en bij elke teugel zeventigduizend engelen die haar trekken (Muslim).

De spijt van de mens. Op die dag herinnert de mens zich met spijt het kwaad en de tekortkomingen van zijn leven, 'maar wat baat hem dan het herinneren?' Het moment is voorbij. Hij zegt: 'Had ik maar vooruitgezonden voor mijn leven!', het blijvende leven van het hiernamaals. Niemand straft zoals Allah dan straft, en niemand boeit zoals Hij boeit. In een andere lezing (lā yuʿadhdhabu, lā yūthaqu): niemand wordt gestraft of geboeid zoals deze persoon.

De geruste ziel. Midden in die verschrikking wordt de reine gelovige ziel geroepen: 'O geruste ziel': gerust door het gedenken van Allah en Zijn belofte, overtuigd dat Allah haar Heer is, geduldig in Zijn gebod en gehoorzaamheid. 'Keer terug naar je Heer', naar Zijn nabijheid, beloning en het Paradijs, 'tevreden en welgevallig': tevreden met de beloning en welgevallig bij haar Heer. 'Treed binnen onder Mijn dienaren', de oprechte en zuivere, 'en treed binnen in Mijn Paradijs'. Dit wordt gezegd bij de dood en ook op de Dag van de Opstanding.

Lessen (p. 67–68). (1) Allahs komen op de Opstanding is werkelijk, niet zoals de mensen van taʿṭīl zeggen ('Zijn bevel of oordeel kwam'): dat haalt de tekst weg van haar uiterlijke betekenis. Allah schreef het komen aan Zichzelf toe. Het geloof van ahl as-sunna wa-l-jamāʿa is dat de woorden van Allah en Zijn Boodschapper ﷺ volgens hun uiterlijke betekenis worden genomen, zonder verdraaiing en zonder ontkenning. (2) De verschrikking van de Opstanding is zwaar; de dienaar moet zich op die Dag voorbereiden. (3) De achteloze mens heeft spijt en wenst terug te keren; de les is je te haasten met goede daden en zonden te mijden.

Kernpunten

• Op de Dag worden aarde en bergen verpletterd en komt Allah om te oordelen.
• De Hel wordt gebracht met zeventigduizend teugels, elk met zeventigduizend engelen.
• De achteloze mens heeft spijt wanneer herinneren niet meer baat.
• De geruste ziel keert tevreden en welgevallig terug naar haar Heer.
• Ahl as-sunna bevestigen Allahs komen volgens de uiterlijke betekenis, zonder verdraaiing of ontkenning.

Bron: التفسير (٣), les 17, vanaf p. 65.