Sūrat ash-Shams: wie zijn ziel reinigt#✎

Sūrat ash-Shams is Mekkaans.

De eden (91:1–7). Allah zweert bij de zon en haar licht: grote tekenen van Zijn volmaakte macht, kennis en barmhartigheid. Bij de maan wanneer hij haar volgt in loop en licht; de zon is het teken van de dag, de maan het teken van de nacht. Bij de dag wanneer hij haar toont (het voornaamwoord kan naar de zon of naar de aarde verwijzen), en bij de nacht wanneer hij haar bedekt tot het donker is. Bij de hemel en haar bouw, uiterst stevig en vakkundig. Bij de aarde, uitgestrekt en geëffend, passend voor de schepselen (an-Nāziʿāt 79:30–31). En bij de ziel en wie haar evenwichtig schiep (Ṭā Hā 20:50); deze eed omvat alle zielen, van djinn en mensen.

Wat gezworen wordt (91:8–10). 'Hij gaf haar haar ongehoorzaamheid en haar godvrezendheid in': fujūr is ongehoorzaamheid aan Allah, taqwā gehoorzaamheid. 'Succesvol is wie haar reinigt': wie zijn ziel zuivert van shirk en de smetten van zonden bereikt het gewenste en ontkomt aan het gevreesde. 'En verloren is wie haar verduistert': wie haar misleidt en in zonden en verderf stort.

Lessen (p. 80).

1. De schepselen waarbij Allah zweert (zon, maan, hemel, aarde, nacht en dag) zijn groots; dit komt vaak terug in de Koran.
2. De ziel is een groot, wonderlijk teken: uiterst fijn en licht, snel beïnvloed door zorg, wil, bedoeling, liefde en haat. Zonder haar zou het lichaam een nutteloos beeld zijn.
3. Zuivering van de ziel (tazkiya) is tweeledig: prijzenswaardig (de ziel opvoeden en reinigen van shirk en zonden) en afkeurenswaardig (de ziel prijzen en ophemelen), zoals in 'prijs jezelf niet als zuiver' (an-Najm 53:32).
4. De verzen 91:7–10, samen met 'Wij wezen hem de twee wegen' (al-Balad 90:10) en 'Wij wezen hem de weg' (al-Insān 76:3), tonen dat de mens gelijke vermogens heeft voor goed en kwaad, dat hij kan onderscheiden en zichzelf naar goed of kwaad kan richten.

Kernpunten

• Allah zweert bij zon, maan, dag, nacht, hemel, aarde en de ziel.
• Allah gaf de ziel in wat ongehoorzaamheid en wat godvrezendheid is.
• Succesvol is wie zijn ziel reinigt; verloren is wie haar in zonden stort.
• Tazkiya is prijzenswaardig (opvoeden) of afkeurenswaardig (jezelf ophemelen).
• De mens kan goed en kwaad onderscheiden en zichzelf richten.

Bron: التفسير (٣), les 20, vanaf p. 78.