Het boek achter de rug en de eed bij de avondgloed#✎

Het boek achter de rug (84:10–15). Wie zijn boek achter zijn rug krijgt: zijn rechterhand wordt aan zijn nek geketend en zijn linkerhand achter zijn rug gebracht. Het boek legt uit: hij keerde in deze wereld het Boek van Allah de rug toe, dus is de vergelding van dezelfde soort. Hij roept om ondergang ('wee mij', vgl. al-Furqān 25:13) en brandt in het laaiende vuur. Hij was in deze wereld blij bij zijn familie en dacht niet aan de opwekking: 'hij dacht dat hij nooit zou terugkeren'. Al-ḥawr is terugkeer; zo luidt de smeekbede Allāhumma, ik zoek bescherming bij U tegen terugval na vooruitgang (Muslim). Het boek citeert ook een dichtregel van Labīd: de mens is als een vallende ster en haar licht; hij keert terug tot as nadat hij straalde. 'Jawel, zijn Heer zag hem': Allah wist al vóór de schepping van zijn terugkeer en zijn lot.

Lessen (p. 13). Het 'boek' is het register van de daden. De rechterhand is een teken van geluk, omdat de mens van nature goede dingen met rechts neemt. 'Hij keert blij terug naar zijn familie' roept het beeld op van een reiziger die met winst thuiskomt. En 'zijn Heer zag hem' wijst op de wijsheid van opwekking en vergelding: het past niet bij Allahs wijsheid dat de verderver ongestraft blijft.

De eed (84:16–18). 'Ik zweer bij de avondgloed': lā is hier geen ontkenning, maar versterking en aandacht (vgl. al-Balad 90:1, al-Qiyāma 75:1). Ash-shafaq is de rode gloed na zonsondergang; al-Wāḥidī zegt dat dit de mening is van alle uitleggers en taalgeleerden. Allah zweert ook bij de nacht en wat hij samenbrengt (de dieren keren terug naar hun schuilplaats) en bij de maan wanneer hij vol wordt.

Kernpunten

• De ongelovige krijgt zijn boek achter zijn rug, als vergelding van dezelfde soort.
• Al-ḥawr betekent terugkeer; de ongelovige dacht dat hij niet zou terugkeren.
• De rechterhand is een teken van geluk; het boek is het register van de daden.
• Opwekking en vergelding volgen uit Allahs wijsheid.
• Lā uqsimu is een versterkte eed; ash-shafaq is de rode avondgloed.

Bron: التفسير (٣), les 2, vanaf p. 12.