Hadith 8: 'Handel, want ieder wordt geholpen'#✎

ʿAlī vertelt dat de Profeet ﷺ bij een begrafenis met een stokje in de grond tikte en zei: Er is niemand van jullie of zijn plaats in het Vuur en zijn plaats in het Paradijs is al geschreven. Ze vroegen of ze dan niet op hun voorbeschikking moesten vertrouwen en het handelen laten. Hij zei: Handel, want ieder wordt geholpen naar waarvoor hij geschapen is, en reciteerde al-Layl 92:5–7 (al-Bukhārī en Muslim).

De overleveraar. ʿAlī ibn Abī Ṭālib, de vierde rechtgeleide kalief volgens consensus, trouwde met Fāṭima. Hij werd kalief na de moord op ʿUthmān en werd in Kufa gedood (40 AH). De Khawārij verklaarden hem ongelovig; sommige sjiieten overdreven over hem en verhieven hem boven de drie kaliefen, sommigen zelfs tot goddelijke rang.

Woorden. 'Tikken' (nakt) is met iets licht in de grond slaan. 'Op ons boek vertrouwen' betekent op wat sinds de oertijd geschreven is. 'Geholpen' betekent gemakkelijk gemaakt.

Uitleg. Allah heeft de dingen met oorzaken en gevolgen verbonden. Wie voor het Paradijs bestemd is, krijgt wat hem dichterbij brengt; wie voor het Vuur bestemd is, wordt in de steek gelaten tot hij zijn begeerte volgt.

Lessen. Een vermaning bij het graf is aanbevolen, omdat het zien van de dode het hart zacht maakt. Alles gebeurt door Allahs 'Wees'. Volgens het boek is dit een grondslag van de Ahl as-Sunna: geluk en ongeluk zijn vooraf bepaald. Allah wist wie zou gehoorzamen, maar dwong niemand; beloning en straf volgen op de daden (al-Aḥqāf 46:14). Dit bericht moet aanzetten tot meer daden, niet tot nalaten; het beschermt tegen ijdelheid en tegen wanhoop na zonden.

Kernpunten

• Ieders plaats in Paradijs of Vuur is al geschreven.
• Dat is geen reden om te stoppen met handelen: ieder wordt geholpen naar zijn bestemming.
• Allah verbindt gevolgen aan oorzaken en dwingt niemand.
• Het geloof in de voorbeschikking moet aanzetten tot meer goede daden.

Bron: الحديث (١), les 10, vanaf p. 41.