Hadith 21: 'Wie oproept tot leiding'#✎

Abū Hurayra overlevert: Wie oproept tot leiding, krijgt evenveel beloning als wie hem volgen, zonder dat er iets van hun beloning afgaat. En wie oproept tot dwaling, draagt evenveel zonde als wie hem volgen, zonder dat er iets van hun zonden afgaat (Muslim).

Woorden. 'Oproepen tot leiding' is het goede uitleggen en ernaar oproepen, zoals laten weten dat de ḍuḥā-rakʿa's sunna zijn. 'Oproepen tot dwaling' is oproepen tot zonde, zoals tot vermaak, valsheid, zang of rente.

Uitleg. Volgens het boek geldt dit of iemand het goede of slechte zelf begon of al voorgangers had, en of het om kennis, aanbidding of goede manieren gaat, tijdens zijn leven of na zijn dood. Het boek noemt de zoon van Ādam die zijn broer doodde: hij draagt een deel van elke doodslag omdat hij de eerste was (al-Bukhārī en Muslim).

Lessen volgens het boek.

• De waarde van kennis: kennis leidt naar het goede; Ibn Taymiyya, Ibn al-Qayyim en andere geleerden stierven, maar hun naam leeft en zij krijgen beloning terwijl ze in hun graf liggen.
• Een sterke aansporing tot het goede gebieden en het slechte verbieden.
• Waarschuwing tegen bidʿa: wie haar invoert, krijgt de zonde van wie haar na hem doet, ook als hij haar zelf niet deed.
• Oproepen gebeurt met woorden en met daden, vooral door wie een voorbeeld is.
• De Profeet ﷺ krijgt de beloning van iedereen die zijn leiding volgt. Daarom is het volgens het boek een vergissing om de beloning van daden aan hem te schenken; de metgezellen deden dat niet.
• De voorsprong van de eerste generaties, van de geleerden op hun volgelingen en van de vroegeren op de lateren.

Goede en slechte sunna. Een slechte sunna is bidʿa, ook als de invoerder haar mooi vindt: elke bidʿa is dwaling (Muslim). Een goede sunna is tweeërlei: een voorgeschreven sunna die vergeten was nieuw leven geven, zoals ʿUmar die de mensen achter één imam verzamelde voor het Ramadan-nachtgebed; of als eerste een goede daad doen, zoals de man die met liefdadigheid begon. Wie nieuwe dhikr of gebeden bedenkt en ze 'goede sunna' noemt, dwaalt volgens het boek.

Kernpunten

• Wie oproept tot het goede krijgt de beloning van zijn volgelingen, zonder dat zij minder krijgen.
• Wie oproept tot dwaling draagt de zonden van wie hem volgen.
• Oproepen gebeurt met woorden en met daden.
• Een goede sunna: een vergeten sunna nieuw leven geven, of als eerste een goede daad doen.
• Een bidʿa noemen als 'goede sunna' is volgens het boek dwaling.

Bron: الحديث (١), les 24, vanaf p. 100.