Zakāt over vee: voorwaarden#
Vee (bahīmat al-anʿām) zijn kamelen, runderen en schapen of geiten: ﴿het vee is jullie toegestaan﴾ (al-Māʾida 5:1). Het heet bahīma omdat het niet spreekt; het woord komt van ibhām, onduidelijkheid.
Ter kennisname (p. 100): vier soorten vee.
- Vee als handelswaar: daarvoor geldt de zakāt over handelswaar.
- Grazend vee (sāʾima): daarover is zakāt volgens de regels hieronder.
- Vee dat voor melk en jongen wordt bijgevoerd, met voer dat de eigenaar koopt of maait: daarover is helemaal geen zakāt.
- Werkdieren, zoals kamelen die worden verhuurd om lasten te dragen: geen zakāt, wel over de huuropbrengst als daar een jaar over verstrijkt.
Voorwaarden.
- Het minimum: vijf kamelen, dertig runderen of veertig schapen. Onder vijf kamelen is geen liefdadigheid (al-Bukhārī en Muslim). Muʿādh moest van elke dertig runderen een tabīʿ nemen en van elke veertig een musinna (Abū Dāwūd en at-Tirmidhī, ṣaḥīḥ volgens al-Albānī). Is iemands grazend vee er één minder dan veertig, dan is er geen liefdadigheid over (al-Bukhārī).
- Een vol jaar zonder dat het onder het minimum zakt (at-Tirmidhī en Ibn Mājah, ṣaḥīḥ volgens al-Albānī).
- Het vee graast: het eet het jaar of het grootste deel ervan van toegestane weide, die vanzelf groeit. Over het grazende schaap… (al-Bukhārī) en over elke grazende kameel, van elke veertig een bint labūn (Aḥmad en Abū Dāwūd, ḥasan volgens al-Albānī). Graast het minder dan de helft van het jaar en wordt het meestal bijgevoerd, dan is er geen zakāt.
- Het zijn geen werkdieren voor ploegen of vervoer; die horen bij de basisbehoeften, zoals kleding.
Kernpunten
- Er is alleen zakāt over grazend vee, of over vee als handelswaar.
- De minimums zijn vijf kamelen, dertig runderen en veertig schapen of geiten.
- Het vee moet een jaar of het grootste deel ervan grazen.
- Over bijgevoerd vee en werkdieren is geen zakāt.
Bron: الفقه (٢), les 31, vanaf p. 100.
Begrippen
- السائمة as-sāʾima · grazend vee
- vee dat het jaar of het grootste deel ervan op vrije weide eet (les 31, p. 100)
- المعلوفة al-maʿlūfa · bijgevoerd vee
- vee dat door de eigenaar gevoerd wordt; geen zakāt (les 31, p. 100)
- العوامل al-ʿawāmil · werkdieren
- dieren voor ploegen of vervoer; geen zakāt (les 31, p. 100)
- الذود adh-dhawd · groep kamelen
- in de hadith: onder vijf kamelen geen zakāt (les 31, p. 100)