De zakāt al-fiṭr#✎

De zakāt al-fiṭr heet zo omdat ze verplicht wordt door het verbreken van het vasten van Ramadan.

Oordeel. Ze is verplicht voor elke moslim: groot en klein, man en vrouw, vrij en slaaf. De Boodschapper van Allah ﷺ legde de zakāt al-fiṭr van Ramadan op: een ṣāʿ dadels of een ṣāʿ gerst, voor slaaf en vrije, man en vrouw, jong en oud onder de moslims (Ibn ʿUmar, al-Bukhārī en Muslim).

Voor wie? Men betaalt voor zichzelf en voor wie men moet onderhouden: vrouw, kinderen en familie zoals een broer, zus, kleinkind of grootvader. Het is alleen verplicht voor wie meer heeft dan voedsel voor zichzelf en zijn gezin op de feestdag en de nacht ervoor. Voor een foetus van meer dan vier maanden is het aanbevolen. Volgens het boek deden de vroege generaties dat en is het vastgesteld van ʿUthmān en anderen; het boek geeft daar geen vindplaats voor.

Voorwaarden.

1. Islam.
2. Iets overhouden boven het voedsel en de basisbehoeften van zichzelf en zijn gezin op de feestdag en de nacht ervoor.

Wijsheid. De Boodschapper van Allah ﷺ legde de zakāt al-fiṭr op als zuivering voor de vastende van zinloos en grof gepraat, en als voedsel voor de behoeftigen. Wie haar vóór het gebed geeft, voor hem is het een aanvaarde zakāt; wie haar na het gebed geeft, voor hem is het een gewone liefdadigheid (Ibn ʿAbbās, Abū Dāwūd en Ibn Mājah, ḥasan volgens al-Albānī).

Hoeveel en waarvan? Een ṣāʿ van het gangbare basisvoedsel van het land: tarwe, gerst, dadels, rozijnen, aqiṭ (gedroogde melk), rijst of maïs. Wij gaven in de tijd van de Boodschapper van Allah ﷺ een ṣāʿ voedsel; ons voedsel was gerst, rozijnen, aqiṭ en dadels (Abū Saʿīd, al-Bukhārī).

In geld? Volgens de meeste geleerden volstaat de waarde in geld niet. Het boek geeft drie redenen.

1. Aanbidding ligt vast, en van de Profeet ﷺ is niet bekend dat hij geld gaf: wie in onze zaak iets nieuws invoert wat er niet bij hoort, wordt afgewezen (al-Bukhārī en Muslim).
2. De metgezellen gaven voedsel, ook al bestond er geld.
3. Er is een verband met het vasten: wie een maand voedsel naliet, geeft voedsel.

Kernpunten

• De zakāt al-fiṭr is verplicht voor elke moslim die op de feestdag meer heeft dan hij nodig heeft.
• Men betaalt voor zichzelf en voor wie men onderhoudt; voor een foetus van vier maanden is het aanbevolen.
• Het is een ṣāʿ van het gangbare basisvoedsel van het land.
• Volgens de meeste geleerden, en het boek, volstaat geld niet.

Bron: الفقه (٢), les 35, vanaf p. 109.