Twee gebeden samenvoegen#✎

Samenvoegen (jamʿ) is twee verplichte gebeden bidden in de tijd van een van beide: ḍuhr met ʿaṣr, of maghrib met ʿishāʾ. Het is toegestaan bij moeite (mashaqqa): reizen, ziekte, angst, regen en dergelijke. Waar het om gaat is de moeite; samenvoegen is dus niet, zoals inkorten, aan reizen gebonden.

Bewijzen.

• Als de Profeet ﷺ vertrok vóór de zon draaide, stelde hij ḍuhr uit tot ʿaṣr en voegde ze samen (Anas, al-Bukhārī en Muslim).
• Bij maghrib onderweg reed hij door tot ʿishāʾ en voegde ze dan samen (Ibn ʿAbbās, Aḥmad, ṣaḥīḥ volgens al-Albānī in al-Irwāʾ).
• In Tabūk voegde hij ḍuhr met ʿaṣr en maghrib met ʿishāʾ samen (Muʿādh, Muslim).

Regen die samenvoegen toestaat. Dat is volgens het boek zware regen die moeite geeft, sneeuw, modder, of een harde koude wind.

Twee vormen. Bij taqdīm worden beide gebeden in de tijd van het eerste gebeden, bij taʾkhīr in de tijd van het tweede. Het beste is wat het makkelijkst is.

Jumuʿa en ʿaṣr. De jumuʿa wordt volgens het boek niet met ʿaṣr samengevoegd. Het is een eigen gebed, en de Profeet ﷺ deed het nooit, ook niet toen het op een vrijdag hard regende.

Regels.

1. Wie op zijn bestemming is aangekomen, bidt volgens de Sunna elk gebed op tijd. Samenvoegen mag wel, gezien Muʿādh in Tabūk.
2. Valt de reden weg na het samenvoegen, dan herhaalt men niet.
3. Direct na elkaar bidden is volgens het boek niet vereist (ter kennisname, p. 59). In Muzdalifa bad de Profeet ﷺ maghrib; daarna legde iedereen zijn kameel neer, en toen bad hij ʿishāʾ (Usāma ibn Zayd, al-Bukhārī en Muslim).
4. Volgens de meerderheid is er één adhān en een iqāma voor elk gebed, zoals in ʿArafa en Muzdalifa.
5. De soenna-gebeden bidt men na het samenvoegen, of tussendoor als de imam ruimte laat. Op reis vervallen de rawātib.
6. Ibn ʿUthaymīn sprak de dhikr na beide gebeden uit: eerst voor het eerste, dan voor het tweede.
7. De volger hoeft bij de takbīr niet voor te nemen dat hij inkort of samenvoegt.
8. Wie maghrib en ʿishāʾ vooraf samenvoegt, mag daarna direct witr bidden.

Kernpunten

• Samenvoegen mag bij moeite: reizen, ziekte, angst en zware regen.
• Er is samenvoegen vooraf (taqdīm) en achteraf (taʾkhīr); het makkelijkste is het beste.
• Volgens het boek wordt de jumuʿa niet met ʿaṣr samengevoegd.
• Direct na elkaar bidden is volgens het boek niet vereist; er is één adhān en een iqāma per gebed.

Bron: الفقه (٢), les 15, vanaf p. 58.