Neerknielen wegens vergeetachtigheid#✎

Sujūd as-sahw zijn twee neerknielingen die een fout herstellen die iemand uit vergeetachtigheid in zijn gebed maakte. Als een van jullie iets vergeet, laat hij twee keer neerknielen (Muslim). De Profeet ﷺ deed het, en de geleerden zijn het erover eens. Er zijn drie oorzaken: iets toevoegen, iets weglaten, en twijfel. In al deze gevallen is het neerknielen verplicht.

1. Toevoegen. Wie iets van het gebed toevoegt, zoals een extra rukūʿ, sujūd of rakʿa, knielt neer ná de salām. De Profeet ﷺ bad eens vijf rakʿa's en zei: ik ben een mens zoals jullie, ik vergeet zoals jullie vergeten (Ibn Masʿūd, Muslim). Merkt men de toevoeging tijdens het gebed, dan moet men ermee stoppen. Wie bewust doorgaat, maakt zijn gebed ongeldig.

2. Weglaten.

• Een wājib, zoals de eerste tashahhud of de tasbīḥ in rukūʿ: men knielt neer vóór de salām. De Profeet ﷺ stond eens op zonder de eerste tashahhud en knielde aan het eind tweemaal vóór de salām (ʿAbdallāh ibn Buḥayna, al-Bukhārī en Muslim).
• Een zuil: wie de openingstakbīr vergeet, heeft geen gebed en moet opnieuw beginnen. Bij een andere zuil, zoals rukūʿ, gaat men terug als men nog niet op dezelfde plek in de volgende rakʿa is. Is men daar wel, dan vervalt de vorige rakʿa en neemt de huidige haar plaats in. In beide gevallen knielt men na de salām.

3. Twijfel.

• Zonder voorkeur bouwt men op het kleinste getal en knielt vóór de salām. Laat hem de twijfel wegleggen en bouwen op wat zeker is (Muslim).
• Met een sterkere inschatting volgt men die en knielt na de salām. Laat hem zoeken naar wat juist is (al-Bukhārī).

Volgens het boek is het ook Sunna neer te knielen als men een aanbevolen handeling vergeet die men gewoonlijk doet.

Kernpunten

• Drie oorzaken: toevoegen, weglaten en twijfel.
• Toevoegen: neerknielen na de salām.
• Een wājib weglaten: neerknielen vóór de salām; een zuil weglaten: de zuil inhalen en neerknielen na de salām.
• Twijfel zonder voorkeur: bouwen op het minste en vóór de salām neerknielen; met voorkeur: de voorkeur volgen en erna neerknielen.

Bron: الفقه (٢), les 6, vanaf p. 28.