Hadith 9: 'Wees in de wereld als een vreemdeling'#
ʿAbd Allāh ibn ʿUmar vertelt: de Boodschapper van Allah ﷺ pakte mij bij mijn schouder en zei: Wees in de wereld alsof je een vreemdeling bent of een reiziger op doorreis. Ibn ʿUmar zei altijd: «Als je de avond haalt, wacht dan niet op de ochtend; als je de ochtend haalt, wacht dan niet op de avond. Neem van je gezondheid voor je ziekte, en van je leven voor je dood» (al-Bukhārī).
De overleveraar. ʿAbd Allāh ibn ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb was bij de Grachtenslag en daarna; voor Badr en Uḥud was hij te jong. Hij gaf zestig jaar fatwa's, werd aan het eind van zijn leven blind en was de laatste metgezel die in Mekka stierf (73 AH).
Woorden. De vreemdeling is ver van huis, maakt van zijn verblijf geen thuis en denkt niet aan blijven. Het boek citeert geleerden: dit woord omvat alle soorten raad; de vreemdeling kent weinig mensen, dus heeft weinig afgunst, vijandschap en ruzie, en blijft kort, dus heeft weinig huizen, tuinen en bindingen die afleiden van de Schepper. De reiziger op doorreis heeft nog minder bindingen dan de vreemdeling. 'Wacht niet op de ochtend' heeft twee betekenissen: stel het werk niet uit, en: je kunt sterven voordat de ochtend komt.
Uitleg en lessen. De hadith beveelt onthechting en waarschuwt om niet op de wereld te leunen: je zult haar verlaten en haar zuiverheid is vermengd met troebelheid. De reiziger is volgens het boek volmaakter in onthechting, omdat hij niet gaat zitten; de vreemdeling zit even en vertrekt dan. Grijp je kans: je kunt ziek worden, arm worden of sterven. Het voorbeeld van de vreemdeling zegt meer dan 'wees onthecht'. Wie verwacht de avond te halen, heeft lange verwachtingen; hoeveel mensen trokken een kleed aan dat pas de lijkwasser uittrok? Gezond zijn maakt aanbidding makkelijk; de meeste mensen verspillen die tijd en ruimte.
Kernpunten
- Leef in de wereld als een vreemdeling of reiziger, niet als iemand die blijft.
- De vreemdeling heeft weinig afgunst, vijandschap en bindingen die van Allah afleiden.
- Stel goede daden niet uit; je kunt sterven voordat de ochtend komt.
- Neem van je gezondheid voor je ziekte en van je leven voor je dood.
- Het beeld van de vreemdeling overtuigt meer dan een kaal bevel tot onthechting.
Bron: الحديث (٢), les 9, vanaf p. 40.
Begrippen
- الغريب al-gharīb · vreemdeling
- wie ver van huis is en zijn verblijfplaats niet als thuis ziet (les 9, p. 40)
- عابر سبيل ʿābir sabīl · reiziger op doorreis
- wie alleen een weg passeert; volgens het boek nog minder gebonden dan de vreemdeling (les 9, p. 41)
- المنكب al-mankib · schouder
- waar bovenarm en schouder samenkomen (les 9, p. 40)
- طول الأمل ṭūl al-amal · lange verwachtingen
- ervan uitgaan dat je nog lang leeft en daarom uitstellen (les 9, p. 42)