Adab van de moskeeën#✎

I. De bouw, het onderhoud en de zuiverheid van moskeeën.

1. Moskeeën vrijwaren van shirk en van wat ertoe leidt, zoals moskeeën op graven bouwen of graven in moskeeën. Vijf dagen voor zijn dood zei de Profeet ﷺ: Zij die vóór jullie waren, maakten de graven van hun profeten en vromen tot moskeeën; maak de graven niet tot moskeeën, ik verbied jullie dat (Muslim, Jundab). In zijn laatste ziekte zei hij: Allah vervloekte de joden en christenen; zij maakten de graven van hun profeten tot moskeeën; ʿĀʾisha zei dat zijn graf anders zichtbaar gemaakt zou zijn (al-Bukhārī en Muslim). Over een kerk met afbeeldingen in Abessinië zei hij: Als een vrome man onder hen stierf, bouwden zij op zijn graf een moskee en maakten daarin die afbeeldingen; zij zijn de slechtste schepselen bij Allah (al-Bukhārī en Muslim). Om de weg naar shirk af te sluiten, beval hij de graven gelijk te maken en verbood hij ernaartoe te bidden en ze te bepleisteren. Ibn al-Qayyim zei dat het niet tot zijn leiding behoorde graven te verhogen, ze te bouwen met baksteen of steen, te bepleisteren of er koepels op te zetten; dat alles noemt hij een afkeurenswaardige vernieuwing.
2. Moskeeën eren en aansporen tot bouw, schoonmaak en parfumeren (an-Nūr 24:36; "verheven" betekent: hun aanzien verhogen en ze bouwen). Wie een moskee bouwt voor Allah, met Zijn aangezicht als doel, voor hem bouwt Allah een huis in het Paradijs (al-Bukhārī en Muslim). Hij beval moskeeën in de wijken te bouwen, schoon te houden en te parfumeren (Aḥmad en Abū Dāwūd, ʿĀʾisha; ṣaḥīḥ volgens al-Albānī).
3. Vrijwaren van vuil en onreinheid: Deze moskeeën zijn niet geschikt voor urine of vuil; ze zijn alleen voor het gedenken van Allah, het gebed en het lezen van de Koran (Muslim).
4. Geen verloren zaken omroepen: wie dat hoort, zegt: Moge Allah het je niet teruggeven, want de moskeeën zijn daar niet voor gebouwd (Muslim). An-Nawawī noemt dit een straf voor zijn ongehoorzaamheid.
5. Geen koop en verkoop in de moskee: hij verbood het (Aḥmad en Abū Dāwūd, ʿAbd Allāh ibn ʿAmr; ḥasan volgens al-Albānī). Als jullie iemand zien kopen of verkopen in de moskee, zeg dan: moge Allah je handel geen winst geven (at-Tirmidhī, Abū Hurayra; ṣaḥīḥ volgens al-Albānī). Wat binnen de muur van de moskee ligt, zoals kamers en binnenplaats, valt volgens het boek onder hetzelfde verbod.

II. Adab voor wie naar de moskee gaat (p. 71–73).

1. Zich mooi maken, reinigen en parfumeren (al-Aʿrāf 7:31).
2. Thuis reinheid verrichten: elke stap naar de moskee wist een zonde uit en de volgende verhoogt een graad (Muslim).
3. Met kalmte en waardigheid lopen: Kom niet rennend … wat jullie inhalen, bid dat, en wat jullie gemist hebben, maak dat af (al-Bukhārī en Muslim).
4. De vingers niet in elkaar vlechten op weg naar de moskee, want hij is in gebed (Abū Dāwūd en at-Tirmidhī; ṣaḥīḥ volgens al-Albānī). Ash-Shawkānī: verboden in het gebed en wat erbij hoort; na het gebed geen bezwaar.
5. De nabije moskee niet zonder geldige reden overslaan: Laat ieder bidden in de moskee die het dichtst bij hem is (aṭ-Ṭabarānī; ṣaḥīḥ volgens al-Albānī). Dat weegt zwaarder voor iemand met aanzien, als zijn wegblijven de imam in diskrediet brengt of onrust veroorzaakt.
6. De sandalen nakijken en vuil eraf vegen (Aḥmad en Abū Dāwūd; ṣaḥīḥ volgens al-Albānī).
7. Met de rechtervoet binnengaan en de smeekbede zeggen: Ik zoek bescherming bij Allah de Geweldige, bij Zijn edele aangezicht en Zijn eeuwige macht, tegen de vervloekte shayṭān (Aḥmad en Abū Dāwūd; ṣaḥīḥ volgens al-Albānī).
8. Twee rakʿa's bidden voor het zitten (al-Bukhārī en Muslim). Toen Sulayk al-Ghaṭafānī op vrijdag ging zitten terwijl de Profeet ﷺ preekte, zei hij: Sta op en bid twee korte rakʿa's (Muslim, Jābir). Dit heet taḥiyyat al-masjid en is soenna; een rātiba of verplicht gebed vervangt het, het is kort tijdens de vrijdagpreek, heeft geen speciale recitatie en mag volgens het boek op elk moment, ook in de verboden tijden.
9. Met de linkervoet naar buiten gaan en zeggen: O Allah, ik vraag U om Uw gunst (Muslim).

Kernpunten

• Moskeeën moeten vrij blijven van shirk; graven horen er niet in, en er worden geen moskeeën op graven gebouwd.
• Moskeeën bouwen, schoonhouden en parfumeren is een grote daad.
• In de moskee geen vuil, geen omroepen van verloren zaken en geen handel.
• Wie naar de moskee gaat, maakt zich mooi, loopt kalm, vlecht de vingers niet en kijkt zijn sandalen na.
• Met rechts naar binnen met de smeekbede, twee rakʿa's voor het zitten, met links naar buiten.

Bron: التربية الإسلامية (٣) الآداب الشرعية, les 19, vanaf p. 69.