Adab van het ziekenbezoek#✎

De islam spoort aan om het recht van de zieke te respecteren, hem te bezoeken en voor hem te bidden; de gelovigen zijn als één lichaam.

Verdienste. Het recht van de moslim op de moslim is vijf …, waaronder het bezoeken van de zieke (al-Bukhārī en Muslim). Voed de hongerige, bezoek de zieke en bevrijd de gevangene (al-Bukhārī, Abū Mūsā). Wie zijn zieke broeder bezoekt, blijft in de oogst van het Paradijs tot hij terugkeert (Muslim). Wie een zieke bezoekt, wordt door een roeper uit de hemel toegeroepen: Je bent goed, je gang is goed, en je hebt een plaats in het Paradijs betrokken (at-Tirmidhī, die het ḥasan noemde).

Oordeel. Volgens de meerderheid is het soenna, voor sommige personen kan het verplicht worden. Sommige geleerden, zoals al-Bukhārī, noemen het verplicht. Shaykh al-Islām noemt het een gemeenschapsplicht (farḍ kifāya); volgens het boek is dat de middenpositie.

Een niet-moslim bezoeken (p. 52). Volgens het boek is dat geen bezwaar, vooral als men hoopt hem tot de islam te roepen. Een joodse jongen die de Profeet ﷺ diende werd ziek; hij bezocht hem, zat bij zijn hoofd en zei: Word moslim. De jongen keek naar zijn vader, die zei: gehoorzaam Abū l-Qāsim. Hij werd moslim, en de Profeet ﷺ ging naar buiten en zei: Lof zij Allah, die hem van het Vuur heeft gered (al-Bukhārī, Anas). Bezoek is bedoeld voor wie door ziekte vastzit; wie gewoon naar buiten kan, bijvoorbeeld met een verkoudheid, heeft volgens het boek geen bezoek nodig. Ook wie bewusteloos is of het bezoek niet merkt, wordt bezocht.

Adab van de bezoeker.

1. Oprechtheid: alleen voor Allah.
2. Een geschikt tijdstip kiezen en vooraf toestemming vragen.
3. Kort blijven, maar niet zo kort dat het doel van het bezoek verloren gaat.
4. De zieke opbeuren, aansporen tot tevredenheid en optimisme: Als jullie bij een zieke of een dode zijn, zeg dan het goede, want de engelen zeggen āmīn op wat jullie zeggen (Muslim). Tegen Umm as-Sāʾib, die de koorts vervloekte, zei hij: Vervloek de koorts niet, want die neemt de zonden van de kinderen van Adam weg zoals de blaasbalg het vuil van ijzer wegneemt (Muslim, Jābir).
5. Hem aan Allah herinneren en tot goede daden oproepen, en tot de islam als hij geen moslim is.
6. Voor hem bidden en ruqya doen: Geen bezwaar, een reiniging, als Allah het wil (al-Bukhārī, Ibn ʿAbbās); Wie van jullie zijn broeder kan helpen, laat hem dat doen (Muslim, Jābir).
7. Bij zijn hoofd zitten en zeven keer zeggen: Ik vraag Allah de Geweldige, de Heer van de geweldige Troon, dat Hij je geneest (Abū Dāwūd, Ibn ʿAbbās; ṣaḥīḥ volgens al-Albānī).
8. De hand op hem leggen bij de ruqya: Neem de kwaal weg, Heer van de mensen, en genees, U bent de Genezer … (Muslim, ʿĀʾisha).
9. Waarschuwen tegen verboden middelen en tovenaars: Ruqya is geen bezwaar zolang er geen shirk in zit (Muslim).
10. Herinneren aan het loon van geduld (al-Baqara 2:155–157): Geen vermoeidheid, ziekte, zorg, verdriet, kwetsing of benauwdheid treft de moslim, zelfs geen doorn die hem prikt, of Allah wist er zonden mee uit (al-Bukhārī en Muslim, Abū Hurayra).
11. Niet spreken over de kwalen van de ziekte. Iemand vertelde ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz bij zijn ziekbed dat een ander aan dezelfde kwaal genas en weer een ander eraan stierf; ʿUmar zei: als je een zieke bezoekt, meld hem geen doden. Psychologen noemen het opbeuren van de zieke volgens het boek een van de grootste oorzaken van genezing.

Tegenover de familie wijst men op wat nuttig is, zoals ruqya of medicijn: hij zei tegen Asmāʾ bint ʿUmays over de kinderen van zijn broer, die snel door het boze oog getroffen werden: Doe ruqya bij hen (Muslim).

Kernpunten

• Ziekenbezoek is een recht van de moslim met grote beloning.
• Volgens de meerderheid soenna; Ibn Taymiyya noemt het een gemeenschapsplicht, wat het boek de middenpositie noemt.
• Een niet-moslim bezoeken mag, vooral met de hoop hem tot de islam te roepen.
• De bezoeker is oprecht, kiest een goed moment, blijft kort en beurt de zieke op.
• Hij bidt en doet ruqya zonder shirk, en spreekt niet over de kwalen en doden.

Bron: التربية الإسلامية (٣) الآداب الشرعية, les 14, vanaf p. 51.