Adab bij het doen van de behoefte#✎

De sharīʿa liet niets goeds of slechts onvermeld. Een polytheïst zei tegen Salmān al-Fārisī: jullie profeet leerde jullie alles, zelfs hoe je je behoefte doet? Salmān antwoordde: ja, hij verbood ons om bij ontlasting of urine de qibla toe te keren … (Muslim).

Adab.

1. De ʿawra bedekken is verplicht: Bewaar je ʿawra (at-Tirmidhī; ḥasan volgens al-Albānī). De rest van het lichaam bedekken is goede adab, en men doet zijn behoefte niet waar mensen bij zijn.
2. De qibla niet toekeren of de rug toekeren: keer je naar het oosten of het westen (al-Bukhārī en Muslim, Abū Ayyūb). In een gebouw is het volgens het boek geen bezwaar, maar bij het bouwen van een huis is het voorzichtiger de toiletpot niet naar of van de qibla te plaatsen.
3. Allahs naam en bescherming vóór het binnengaan: "in Allahs naam" is een scherm tussen de ogen van de djinn en de ʿawra (at-Tirmidhī en Ibn Māja, ʿAlī; ṣaḥīḥ volgens al-Albānī), en O Allah, ik zoek bescherming bij U tegen de mannelijke en vrouwelijke duivels (al-Bukhārī en Muslim, Anas).
4. Met links naar binnen, met rechts naar buiten. Het boek noemt hierbij de hadith dat hij van rechts hield bij het aantrekken van schoeisel, het kammen, de reiniging en in al zijn zaken (al-Bukhārī en Muslim, ʿĀʾisha).
5. Zittend de behoefte doen: Ibn ʿUmar zag hem zo vanaf het dak van het huis van Ḥafṣa (al-Bukhārī en Muslim). Staand urineren mag volgens het boek als men veilig is voor ontbloting en spatten: hij urineerde staand bij een vuilnisplek (al-Bukhārī, Ḥudhayfa). Zittend is beter.
6. De penis niet met rechts vasthouden tijdens het urineren (Muslim).
7. Allah niet gedenken tijdens de behoefte: hij beantwoordde de groet van al-Muhājir ibn Qunfudh pas na de wuḍūʾ (Abū Dāwūd; ṣaḥīḥ volgens al-Albānī). Volgens de meeste geleerden is spreken tijdens de behoefte afgeraden.
8. Niets met Allahs naam mee naar binnen nemen, tenzij het bedekt is (al-Ḥajj 22:32). Imam Aḥmad: een ring met Allahs naam draait men naar de binnenkant van de hand.
9. Zich reinigen van urine en ontlasting, met water, papieren zakdoekjes en dergelijke. Over twee graven zei hij dat de een gestraft werd voor roddel en de ander omdat hij zich niet afschermde voor urine (Muslim, Ibn ʿAbbās).
10. Met links reinigen (Muslim, Salmān).
11. "Ghufrānaka" (Uw vergeving) zeggen bij het naar buiten gaan (Aḥmad en Abū Dāwūd, ʿĀʾisha; ṣaḥīḥ volgens al-Albānī).

Kernpunten

• De islam leert zelfs de adab van het toilet, zoals Salmān uitlegde.
• De ʿawra bedekken is verplicht; de qibla niet toekeren in de open lucht.
• Allahs naam en bescherming vragen voor het binnengaan; met links naar binnen, met rechts naar buiten.
• Zittend is beter; staand urineren mag als men veilig is voor ontbloting en spatten.
• Zich goed reinigen met links, en "ghufrānaka" zeggen bij het naar buiten gaan.

Bron: التربية الإسلامية (٣) الآداب الشرعية, les 9, vanaf p. 33.