Adab van de markt: voor koper en verkoper#✎

De sharīʿa is realistisch en beantwoordt de behoeften van de mens in elke situatie. Niemand kan de markt vermijden; daarom gaf de sharīʿa adab die de behoefte van de mens waarborgen met ruimhartigheid en trouw, de deuren van de shayṭān sluiten en harmonie tussen de mensen bevorderen.

Gezamenlijke adab voor verkoper en koper.

1. Geen slechte omgang: geen ruzie, twist, stemverheffing of grofheid. Pas op voor het rumoer van de markten (Muslim). Allah haat iedere hoogmoedige grove, veelvraat, schreeuwer op de markten, een kadaver 's nachts en een ezel overdag, kundig in de zaken van deze wereld en onwetend over de zaken van het Hiernamaals (al-Bayhaqī en Ibn Ḥibbān; ṣaḥīḥ volgens al-Albānī). "Een kadaver 's nachts" is volgens het boek beeldspraak voor veel slapen, luiheid en het nalaten van het nachtgebed.
2. De blik neerslaan (an-Nūr 24:30).
3. Niemand hinderen: wie iets scherps bij zich heeft, bedekt het: Wie met pijlen door onze moskee of markt loopt, houde de punten in zijn hand, zodat hij geen moslim verwondt (al-Bukhārī en Muslim).
4. Handel mag niet afhouden van Allahs gedenken en het gebed (an-Nūr 24:37; al-Munāfiqūn 63:9).
5. Kopen en verkopen na de tweede oproep van de vrijdag is niet toegestaan (al-Jumuʿa 62:9).
6. De fiqh van koop en verkoop kennen, vooral moderne transacties, om ribā, bedrog en gokken te vermijden. ʿUmar zei: alleen wie de godsdienst begrijpt, verkoopt op onze markt (at-Tirmidhī; ḥasan volgens al-Albānī). Wie handelt in goud, zilver of valuta, of goederen ruilt, moet de regels kennen, want ribā is zwaar (al-Baqara 2:278–279).
7. Eerlijkheid en gebreken melden: Koper en verkoper hebben de keuze zolang ze niet uit elkaar gaan; als ze eerlijk zijn en alles duidelijk maken, worden ze gezegend in hun koop; als ze liegen en verbergen, wordt de zegen van hun koop uitgewist (al-Bukhārī en Muslim). Reclame voor nepkortingen is volgens het boek een vorm van liegen.
8. Ruimhartigheid: Allah zij een man genadig die ruimhartig is als hij verkoopt, als hij koopt en als hij zijn recht opeist (al-Bukhārī en Muslim).
9. Iqāla is aanbevolen: Wie een moslim een koop laat terugdraaien, die vergeeft Allah zijn misstap op de Dag der Opstanding (Aḥmad en Abū Dāwūd; ṣaḥīḥ volgens al-Albānī). Iqāla is de waar terugnemen en de prijs teruggeven als een partij de koop wil ontbinden, bijvoorbeeld omdat de koper geld nodig heeft of spijt heeft.
10. Schulden vastleggen, vooral bij koop op termijn en afbetaling (al-Baqara 2:282), met schrift, pand, garantie of borg.
11. Veel liefdadigheid geven, vooral wie veel op de markt is: Op deze markt mengen zich loze praat en leugens; meng haar daarom met liefdadigheid (at-Tirmidhī, Qays ibn Abī Gharaza; ṣaḥīḥ volgens al-Albānī).

Kernpunten

• De islam geeft adab voor de markt omdat niemand de markt kan vermijden.
• Geen ruzie, geen stemverheffing, de blik neerslaan en niemand hinderen.
• Handel mag niet afhouden van het gebed; na de tweede oproep van de vrijdag niet kopen of verkopen.
• Wie handelt moet de regels kennen, eerlijk zijn en gebreken melden; nepkortingen zijn leugens.
• Ruimhartigheid, iqāla, schulden vastleggen en veel liefdadigheid geven.

Bron: التربية الإسلامية (٣) الآداب الشرعية, les 16, vanaf p. 60.