Ribā op schulden#✎

Rente op een lopende rekening. Geld op een lopende rekening is in de fiqh een lening van de klant aan de bank. Rente daarop is vermeerdering op een lening, en dus ribā; volgens het boek is daarover consensus. Wie zegt dat de bank niets leende: de bank garandeert het bedrag in elke situatie, en zo'n garantie bestaat alleen bij een lening. Bij een echte maatschap zouden bank en klant samen winst en verlies dragen.

Twee soorten ribā. Ribā op schulden (ribā ad-duyūn) en ribā bij verkopen (ribā al-buyūʿ). Deze les behandelt de eerste, in twee vormen.

1. Verhoging van een vervallen schuld. Iemand heeft een schuld uit een lening of een koop op termijn. Kan hij niet betalen als de termijn verloopt, dan krijgt hij uitstel tegen een hogere schuld. Voorbeeld: een auto voor 50.000 riyal, te betalen na drie jaar, wordt 55.000 riyal voor een vierde jaar. Dit is de gevaarlijkste en zwaarst verboden vorm, en een bekende vorm uit de jāhiliyya. Qatāda zei: de ribā van de jāhiliyya was dat iemand verkocht tot een vaste termijn, en als de termijn kwam en de koper niet kon betalen, verhoogde hij en gaf hij uitstel.

2. Bedongen vermeerdering bij een lening. De geldgever eist bij het sluiten van de lening dat er meer terugbetaald wordt. Dit heet ribā van leningen, omdat de vermeerdering bij het begin bedongen wordt.

Kernpunten

• Rente op een lopende rekening is ribā, want het tegoed is een lening aan de bank.
• Ribā is er op schulden en bij verkopen.
• Een schuld verhogen tegen uitstel is de gevaarlijkste vorm en ribā van de jāhiliyya.
• Een vermeerdering bedingen bij een lening is ribā van leningen.

Bron: الفقه (٤), les 12, vanaf p. 31.