De scheiding: definitie en oordeel#✎

Definitie. In de taal betekent aṭ-ṭalāq loslaten, zoals een kameel die men van haar boeien bevrijdt. Als vakterm: het ontbinden van het huwelijkscontract. Bij een onherroepelijke scheiding wordt het hele contract ontbonden, zonder recht op terugname. Bij een herroepbare scheiding een deel ervan, en de man kan haar terugnemen.

Wettig. Volgens Koran, sunna en consensus. 'De scheiding is twee keer; daarna vasthouden op behoorlijke wijze of laten gaan met goedheid' (al-Baqara 2:229). Ibn ʿUmar scheidde van zijn vrouw terwijl ze menstrueerde; ʿUmar vertelde het de Profeet ﷺ, die zei: Laat hem haar terugnemen; als zij rein is, kan hij haar scheiden als hij wil. (Muslim). Ibn Qudāma: de mensen zijn het eens dat scheiding toegestaan is.

Wijsheid. Het boek markeert dit kader als alleen ter kennisname. Scheiding is een oplossing voor huwelijksproblemen, vooral bij gebrek aan harmonie en veel ruzie, als de echtgenoten Allahs grenzen niet kunnen handhaven: 'en als zij uit elkaar gaan, maakt Allah elk van hen onafhankelijk uit Zijn overvloed' (an-Nisāʾ 4:130). Volgens het boek hoort de rechtspraak de instantie te zijn die over scheiding oordeelt en geschillen beslecht.

Het oordeel naar de situatie. Toegestaan bij behoefte, zoals een slecht karakter of voortdurende onenigheid. Afkeurenswaardig zonder behoefte, omdat het schade doet en een huwelijk met aanbevolen voordelen opheft. Verboden tijdens menstruatie of kraambed, of in een reine periode waarin gemeenschap plaatsvond: de bidʿī scheiding. Verplicht bij de mūlī, die zwoer meer dan vier maanden geen gemeenschap te hebben; keert hij na die termijn niet terug, dan verplicht de rechter hem tot scheiding. Aanbevolen als de vrouw schade lijdt door het voortzetten van het huwelijk.

Kernpunten

• Scheiding is het ontbinden van het huwelijkscontract, geheel of gedeeltelijk.
• Het is wettig door Koran, sunna en consensus.
• Het is een oplossing bij behoefte, niet iets om lichtvaardig te doen.
• Het oordeel verschilt: toegestaan, afkeurenswaardig, verboden, verplicht of aanbevolen.

Bron: الفقه (٤), les 29, vanaf p. 66.