Keuzerecht bij koop#✎

Wat is keuzerecht. Al-khiyār is het recht om het beste van twee te kiezen: het contract doorzetten of ontbinden. Het boek noemt vijf belangrijke soorten.

1. Keuzerecht van de zitting. Zolang beide partijen nog op de plek zijn waar zij het contract sloten, mag elk van hen terugtrekken. De Profeet ﷺ zei: De twee handelspartners hebben keuzerecht zolang zij niet uit elkaar zijn gegaan. (al-Bukhārī en Muslim).

2. Keuzerecht door voorwaarde. De partijen spreken een bedenktijd af, bijvoorbeeld: 'ik koop de auto, maar heb twee dagen om hem terug te brengen'. Die voorwaarde moet worden nagekomen, want de Profeet ﷺ zei: De moslims houden zich aan hun voorwaarden. (Abū Dāwūd; al-Albānī: ṣaḥīḥ).

3. Keuzerecht bij een gebrek. Blijkt de waar een gebrek te hebben dat haar waarde vermindert, dan mag de koper de koop ontbinden en zijn geld terugnemen, of de waar houden en het waardeverschil vragen, of haar zonder meer houden. Dit recht geldt ook als het niet afgesproken is. Een gebrek is volgens het boek: wat de prijs van de waar naar het gebruik van handelaren doet dalen.

4. Keuzerecht bij overvraging (al-ghabn). Wie benadeeld wordt boven wat gebruikelijk is, bijvoorbeeld het dubbele van de prijs betaalt, mag kiezen tussen houden en ontbinden. Soms treft dit ook de verkoper.

5. Keuzerecht bij misleiding (at-tadlīs). De verkoper laat de waar beter lijken dan ze is, bijvoorbeeld met een nagemaakt merkteken of door een auto nieuw te laten lijken. Dat is verboden, en de koper mag de koop ontbinden.

Kernpunten

• Keuzerecht is het recht om het contract door te zetten of te ontbinden.
• Zolang de partijen niet uit elkaar zijn, mogen zij terugtrekken.
• Een afgesproken bedenktijd moet worden nagekomen.
• Bij een verborgen gebrek mag de koper ontbinden of compensatie vragen, ook zonder afspraak.
• Ernstige overvraging en misleiding geven ook recht op ontbinding.

Bron: الفقه (٤), les 5, vanaf p. 17.