Het oordeel over koop en de eerste voorwaarden#✎

Toegestaan. Koop is toegestaan volgens Koran, sunna en consensus. Allah zegt: 'En Allah heeft de handel toegestaan' (al-Baqara 2:275). De Profeet ﷺ zei: De twee handelspartners hebben keuzerecht zolang zij niet uit elkaar zijn gegaan. Als zij eerlijk zijn en alles duidelijk maken, wordt hun handel gezegend; als zij verbergen en liegen, wordt de zegen van hun handel uitgewist. (al-Bukhārī en Muslim). De Profeet ﷺ bleef kopen en verkopen tot zijn dood. Ibn Qudāma: de moslims zijn het in het algemeen eens dat koop toegestaan is. Ook het verstand vraagt erom: de mens heeft nodig wat een ander bezit, en die geeft het niet zonder tegenwaarde.

Zeven voorwaarden. Het boek noemt zeven voorwaarden voor een geldige koop. Deze les behandelt de eerste drie.

1. Wederzijds goedvinden. De koop van iemand die gedwongen wordt, is niet geldig: 'tenzij het handel is met wederzijds goedvinden' (an-Nisāʾ 4:29). De Profeet ﷺ zei: Koop is alleen bij wederzijds goedvinden. (Ibn Māja; al-Albānī: ṣaḥīḥ). Gerechtvaardigde dwang is een uitzondering, zoals een rechter die iemand dwingt zijn huis te verkopen om een opeisbare schuld te betalen.

2. Handelingsbevoegd. Beide partijen moeten vrij, volwassen, verstandig en oordeelkundig (rushd) zijn. Een kind mag alleen handelen met toestemming van zijn voogd, behalve bij kleine dingen die kinderen gewoonlijk kopen.

3. Toegestaan nut. De waar moet een toegestaan nut hebben. Dus niet: wat geen nut heeft, wat verboden nut heeft (wijn, varken, beelden, muziekinstrumenten, rookwaar, het kruis) of wat alleen in nood toegestaan is, zoals een kadaver. De Profeet ﷺ zei: Allah en Zijn Boodschapper hebben de verkoop van wijn, kadavers, varkens en afgodsbeelden verboden. Toen men vroeg naar het vet van kadavers, waarmee schepen en huiden werden ingesmeerd, zei hij: Nee, het is verboden. (al-Bukhārī en Muslim). En: Als Allah het eten van iets verbiedt, verbiedt Hij ook de prijs ervan. (Aḥmad; al-Albānī: ṣaḥīḥ).

Een vraag. Mag men gewaagde kleding, ondergoed, parfum of make-up voor vrouwen verkopen, terwijl sommigen die verkeerd gebruiken? Volgens het boek wel: de grondregel bij koop is toelaatbaarheid, en men hoeft de koper niet te vragen hoe hij iets gebruikt.

Kernpunten

• Koop is toegestaan door Koran, sunna, consensus en het verstand.
• Gedwongen koop is ongeldig, behalve bij gerechtvaardigde dwang door de rechter.
• Wie handelt moet vrij, volwassen, verstandig en oordeelkundig zijn.
• De waar moet een toegestaan nut hebben; wat Allah verbiedt, daarvan is ook de prijs verboden.
• Waar die ook verkeerd gebruikt kan worden, mag verkocht worden.

Bron: الفقه (٤), les 2, vanaf p. 11.