Geldwissel (aṣ-ṣarf)#✎

Definitie. In de taal betekent aṣ-ṣarf iets afwenden of veranderen. Als vakterm is het de verkoop van geld tegen geld, van dezelfde of een andere soort. Geld is goud en zilver en wat hun plaats inneemt, zoals papiergeld en munten.

Twee gevallen. (1) Dezelfde munt, zoals dollar voor dollar: gelijke hoeveelheid en overdracht vóór het scheiden. (2) Verschillende munten, zoals riyal voor dollar: alleen overdracht vóór het scheiden; gelijkheid is geen voorwaarde. De bewijzen zijn dezelfde als bij ribā al-faḍl en an-nasīʾa.

Valutahandel (forex). In beginsel is handel in valuta toegestaan. Bij verschillende munten, zoals euro voor dollar, moet de overdracht in de zitting gebeuren. Bij dezelfde munt, zoals riyal voor twee riyal, gelden gelijkheid en overdracht, want dezelfde munt is als dezelfde ribawi-soort.

Oefening van het boek. Het boek legt aan de leerling transacties voor om te beoordelen: goud voor goud dat pas na een maand geleverd wordt; vijftig gram zilver voor tien gram zilver morgen; een ṣāʿ goede dadels voor twee ṣāʿ slechte in de zitting; vijftig kilo tarwe voor een schaap na een week; honderd dollar voor tweehonderd dollar op termijn; duizend riyal voor drieduizend pond in de zitting. Ook vraagt het de regel uit te leggen: elke lening die voordeel oplevert, is ribā.

Kernpunten

• Aṣ-ṣarf is geld tegen geld.
• Dezelfde munt: gelijke hoeveelheid en directe overdracht.
• Verschillende munten: alleen directe overdracht.
• Valutahandel mag onder deze voorwaarden.
• Elke lening die voordeel oplevert, is ribā.

Bron: الفقه (٤), les 16, vanaf p. 37.