Het gebroken meervoud#✎

Het boek markeert deze les als ‘alleen ter kennisname’.

Definitie. Een meervoud dat meer dan twee aanduidt doordat de vorm van het enkelvoud verandert: kitāb → kutub, qalam → aqlām, ʿālim → ʿulamāʾ, masjid → masājid, ṣaḥrāʾ → ṣaḥārī, jamal → jimāl, jarīḥ → jarḥā.

Drie soorten.

1. Meervoud van weinig (jamʿ al-qilla): van drie tot tien. Het heeft vier patronen: afʿul (aḥruf), afʿāl (ajdād), afʿila (azmina) en fiʿla (fitya).
2. Meervoud van veel (jamʿ al-kathra): van elf tot onbeperkt. Het heeft zeventien patronen, onder meer fuʿl (bukm), fuʿul (rusul, kutub), fuʿal (ghuraf, rukab), fiʿal (qiṭaʿ, silaʿ) en faʿala (khadama).
3. Uiterste meervoudsvorm (ṣīghat muntahā l-jumūʿ): na de meervouds-alif volgen twee letters, of drie met een stille middelste. Bekende patronen: mafāʿil (madāris, masājid), fawāʿil (fawāris), faʿāʾil (laṭāʾif) en faʿālī (ṣaḥārī).

In de oefening onderscheidt de leerling enkelvoud, dualis en meervoud, en de soorten meervoud, in onder meer al-Kahf 18:33, al-Qaṣaṣ 28:15, an-Nūr 24:60, al-Furqān 25:49 en al-Jinn 72:18.

Kernpunten

• Het gebroken meervoud verandert de vorm van het enkelvoud.
• Meervoud van weinig: drie tot tien, vier patronen.
• Meervoud van veel: elf en meer, zeventien patronen.
• Uiterste meervoudsvorm: na de alif twee letters, of drie met een stille middelste.

Bron: اللغة العربية (١), les 20, vanaf p. 85.