De drie woordsoorten; mannelijk en vrouwelijk#
Drie woordsoorten. Het woord is een naam (ism), een werkwoord (fiʿl) of een partikel (ḥarf); daaruit bestaat de zin. Een schema op p. 22 geeft alle onderverdelingen die verderop in het boek aan bod komen.
De naam. Een woord met een betekenis in zichzelf, zonder tijdsaanduiding: ṭarīq, bayt, aṭfāl. Kenmerken: tanwīn (rajulun), het lidwoord al- (as-sāʿa), de vocatief (yā Fuʾād), de genitief (min al-bayti) en dat je er iets over kunt zeggen (aṭ-ṭarīqu naẓīf).
Mannelijk (mudhakkar). Een naam waar je hādhā bij kunt zeggen. Echt mannelijk: een mannelijk mens of dier (rajul, asad). Figuurlijk mannelijk: behandeld als mannelijk zonder het te zijn (badr, layl, bāb).
Vrouwelijk (muʾannath). Een naam waar je hādhihi bij kunt zeggen. Het boek noemt vier soorten:
- echt vrouwelijk: een vrouwelijk mens of dier (imraʾa, nāqa, Hind);
- figuurlijk vrouwelijk: iets dat niet baart, met of zonder vrouwelijk kenmerk (waraqa, safīna, dār, shams);
- naar betekenis vrouwelijk (maʿnawī): vrouwelijk zonder vrouwelijk kenmerk (Zaynab, Suʿād, bi'r);
- naar vorm vrouwelijk (lafẓī): met een vrouwelijk kenmerk (tāʾ marbūṭa, alif maqṣūra of alif mamdūda), ook als het om een man gaat (Ṭalḥa, Zakariyyāʾ).
Kernpunten
- Elke zin bestaat uit namen, werkwoorden en partikels.
- De naam heeft vijf kenmerken: tanwīn, al-, vocatief, genitief en dat er iets over gezegd kan worden.
- Mannelijk is echt of figuurlijk.
- Vrouwelijk is echt, figuurlijk, naar betekenis of naar vorm.
Bron: اللغة العربية (١), les 5, vanaf p. 23.
Begrippen
- الاسم al-ism · naam(woord)
- woord met eigen betekenis, zonder tijd (les 5, p. 23)
- التنوين at-tanwīn · nunatie
- de -n-klank aan het eind van een onbepaalde naam (les 5, p. 23)
- الإخبار عنه al-ikhbār ʿanhu · er iets over zeggen
- kenmerk van de naam: hij kan onderwerp zijn (les 5, p. 23)
- المذكر المجازي al-mudhakkar al-majāzī · figuurlijk mannelijk
- als mannelijk behandeld, zonder mannelijk wezen te zijn (les 5, p. 24)
- المؤنث المعنوي al-muʾannath al-maʿnawī · vrouwelijk naar betekenis
- vrouwelijk zonder vrouwelijk kenmerk (les 5, p. 24)
- المؤنث اللفظي al-muʾannath al-lafẓī · vrouwelijk naar vorm
- met vrouwelijk kenmerk, ook als het een man is (les 5, p. 24)