De vijf namen#✎

Dit is het begin van eenheid 4, al-asmāʾ al-khamsa wa-l-afʿāl al-khamsa. Het boek markeert deze les als ‘alleen ter kennisname’.

De vijf namen zijn abūka, akhūka, ḥamūka, fūka (‘je mond’) en dhū (‘bezitter van’). Ze krijgen een wāw in de nominatief, een alif in de accusatief en een yāʾ in de genitief.

• Nominatief: wa-kāna abūhumā ṣāliḥan (al-Kahf 18:82) en wa-lākinna llāha dhū faḍlin (al-Baqara 2:251).
• Accusatief: inna abānā (Yūsuf 12:8) en mā kāna Muḥammadun abā aḥadin (al-Aḥzāb 33:40).
• Genitief: yawma yafirru l-marʾu min akhīhi (ʿAbasa 80:34) en tabbat yadā Abī Lahab (al-Masad 111:1).

Drie voorwaarden.

1. Annexatie aan iets anders dan het bezittelijk -ī. Met -ī zijn de kenmerken verondersteld: akhī (al-Māʾida 5:31), abī (al-Qaṣaṣ 28:25). Zonder annexatie gelden de oorspronkelijke klinkers: akhun (Yūsuf 12:77), aban (Yūsuf 12:78).
2. Enkelvoud. In de dualis of het meervoud gelden de regels daarvan: abawayhi (Yūsuf 12:99), ikhwatika (Yūsuf 12:5), ikhwatun (al-Ḥujurāt 49:10), dhawūka.
3. Niet verkleind. Met verkleinvorm gelden zichtbare klinkers: hādhā ukhayyuka.

Daarnaast moet fū zonder mīm zijn; fam krijgt gewone klinkers. Dhū moet ‘bezitter van’ betekenen.

Kernpunten

• De vijf namen: wāw in de nominatief, alif in de accusatief, yāʾ in de genitief.
• Voorwaarden: geannexeerd aan iets anders dan -ī, enkelvoud en niet verkleind.
• fū moet zonder mīm zijn; dhū moet ‘bezitter van’ betekenen.
• Zonder annexatie gelden de gewone klinkers: inna lahu aban (Yūsuf 12:78).

Bron: اللغة العربية (١), les 21, vanaf p. 89.