De gevolgen van het nalaten van oprechtheid#✎

Nog een vrucht. Oprechtheid redt van het Vuur: ﴿En de meest godvrezende zal ervan weggehouden worden, die zijn bezit geeft om zich te reinigen … alleen het aangezicht van zijn Heer, de Allerhoogste, zoekend﴾ (al-Layl 92:17–21).

Gevolgen van het nalaten van oprechtheid.

1. Het Vuur op de Dag des Oordeels. Abū Hurayra vertelt dat de Profeet ﷺ op zijn knie sloeg en zei: Abū Hurayra, die drie zijn de eersten van Allahs schepping met wie het Vuur ontstoken wordt op de Dag des Oordeels: wie strijdt, kennis leert en onderwijst, of zijn bezit uitgeeft om gezien en besproken te worden (at-Tirmidhī, ḥasan).
2. Niet-aanvaarding van de daad: Allah zegt: Ik ben het minst van alle deelgenoten afhankelijk van een deelgenoot. Wie een daad doet waarin hij iets naast Mij plaatst, die laat Ik met zijn deelgenootschap (Muslim).

Tekenen van oprechtheid. Geen liefde voor roem, lof en prijs; ijver voor de godsdienst; zich haasten tot het goede en het loon bij Allah verwachten; geduld zonder klagen; de daad liever verbergen; goed werk in het verborgene; veel doen in het verborgene, zodat dat groter is dan wat openlijk gebeurt. al-Fuḍayl zei: "Allah wil van jou alleen je intentie en je wil." Wie zijn eigen oprechtheid ziet, diens oprechtheid heeft zelf oprechtheid nodig. Zayn al-ʿĀbidīn ʿAlī ibn al-Ḥusayn droeg 's nachts brood naar de armen en zei: "Liefdadigheid in het donker van de nacht dooft de toorn van de Heer." Na zijn dood vonden mensen in Medina hun levensonderhoud niet meer, en men zag de sporen van de meelzakken op zijn rug; hij onderhield honderd huishoudens.

Wereldse doelen naast een daad voor het Hiernamaals. Bijvoorbeeld vasten voor Allah en ook voor de gezondheid, de bedevaart met handel, strijd met hoop op buit voor het gezin, naar de moskee lopen ook als beweging. Volgens het boek maakt dit de daad niet ongeldig, maar het kan het loon verminderen naar de mate van het wereldse doel. Beter is alleen nabijheid tot Allah te bedoelen; het wereldse volgt dan vanzelf.

Vertoon (riyāʾ), alleen ter kennisname (p. 15). Riyāʾ is een daad doen opdat de mensen hem zien. Het is een verwerpelijke eigenschap van de huichelaars (an-Nisāʾ 4:142). Abū Saʿīd overlevert: Zal ik jullie niet vertellen wat ik voor jullie meer vrees dan de valse Messias? De verborgen shirk: dat een man opstaat om te bidden en zijn gebed mooi maakt omdat hij ziet dat iemand naar hem kijkt (Ibn Māja, ḥasan volgens al-Albānī). En: Wat ik het meest voor jullie vrees is de kleine shirk … het vertoon; op de Dag des Oordeels wordt gezegd: ga naar hen voor wie jullie je vertoonden en kijk of je bij hen beloning vindt (Aḥmad, ḥasan volgens al-Arnaʾūṭ).

Wat men voor vertoon houdt maar het niet is.

1. Een daad voor zichzelf doen en dan door mensen geprezen worden: Dat is het vroege goede nieuws voor de gelovige (Ibn Ḥibbān; de oorsprong staat in Ṣaḥīḥ Muslim).
2. Bekendheid krijgen zonder die te zoeken, zoals een geleerde die onderwijst; hij stopt niet uit angst voor vertoon maar bewaakt zijn intentie.
3. Iemand zien die ijverig aanbidt en daardoor zelf actiever worden, zolang men Allah bedoelt.
4. Mooie kleding en schoenen en een goede geur.
5. Zonden verbergen. Wie meent dat men zonden moet vertellen om oprecht te zijn, is volgens het boek misleid door Iblīs; dat is ontucht verspreiden onder de gelovigen.

Wanneer een daad tonen goed is. Er zijn drie situaties: (1) de soenna is verbergen, zoals het nachtgebed en de nederigheid; (2) de soenna is tonen, zoals het vrijdaggebed, het gezamenlijk gebed en hardop de waarheid zeggen; (3) beide kan, zoals vrijwillige liefdadigheid: verbergen voor wie vertoon vreest, tonen voor wie wil dat anderen hem navolgen.

Kernpunten

• Wie strijdt, onderwijst of geeft om gezien te worden, behoort tot de eersten met wie het Vuur ontstoken wordt.
• Een daad waarin men iets naast Allah plaatst, laat Allah aan die deelgenoot.
• Tekenen van oprechtheid: geen liefde voor lof, de daad verbergen en meer doen in het verborgene dan openlijk.
• Een wereldse bijbedoeling maakt een daad niet ongeldig, maar kan het loon verminderen.
• Lof krijgen zonder hem te zoeken, mooie kleding en zonden verbergen zijn geen vertoon.
• Tonen of verbergen hangt af van de daad: soms is het ene soenna, soms het andere, soms beide.

Bron: التربية الإسلامية (٢) أعمال القلوب, les 2, vanaf p. 13.