Wat is de ḥajj?#✎

Definitie. In de taal: zich ergens op richten (qaṣd). In de sharīʿa: Allah aanbidden door naar het Heilige Huis en de riten te gaan, op een bepaalde tijd en wijze. De ḥajj werd volgens de meeste geleerden eind jaar 9 na de hijra verplicht, in het jaar van de delegaties, met Āl ʿImrān 3:97 (p. 54).

Oordeel. Verplicht volgens Koran, sunna en consensus: ﴿en Allah heeft de mensen de ḥajj naar het Huis opgelegd, voor wie er een weg naartoe kan vinden﴾ (Āl ʿImrān 3:97); de islam is op vijf gebouwd, waaronder de ḥajj (Ibn ʿUmar, al-Bukhārī en Muslim). Eenmaal in het leven: op de vraag 'elk jaar?' zei de Profeet ﷺ: als ik ja zei, zou het verplicht worden en zouden jullie het niet kunnen (Muslim) (p. 54).

Verdienste. Wie de ḥajj doet voor Allah zonder obsceniteit en zonder zonde, keert terug als op de dag dat zijn moeder hem baarde, en voor een aanvaarde ḥajj is er geen andere beloning dan het Paradijs (Abū Hurayra, al-Bukhārī en Muslim). In de ḥajj horen geen ruzie en geen zonde (al-Baqara 2:197) (p. 54–55).

Voorwaarden voor de plicht. (1) Islam. (2) Verstand. (3) Volwassenheid (de pen is opgeheven voor drie…). De ḥajj van een kind is geldig maar telt niet als zijn verplichte ḥajj. Een vrouw tilde een kind op en vroeg of het ḥajj had; de Profeet ﷺ zei: ja, en jij krijgt beloning (Ibn ʿAbbās, Muslim). Ibn ʿAbbās: elk kind dat de ḥajj deed en daarna volwassen werd, moet nog een ḥajj doen (al-Bayhaqī; al-Albānī ṣaḥīḥ). (4) Vrijheid. (5) Vermogen, met geld en lichaam. Wie wel geld heeft maar lichamelijk niet kan, laat iemand voor zich gaan: een vrouw van Khathʿam vroeg dat voor haar oude vader, en de Profeet ﷺ zei: doe dan de ḥajj voor hem (Muslim). Wie lichamelijk kan maar geen geld heeft, hoeft niet (p. 55–56).

De vrouw heeft volgens het boek een maḥram nodig; zonder maḥram is zij niet 'in staat'. Een vrouw reist niet zonder maḥram; een man die voor een veldtocht was ingeschreven, kreeg te horen: ga en doe de ḥajj met je vrouw (Ibn ʿAbbās, al-Bukhārī en Muslim) (p. 56).

Kernpunten

• De ḥajj is een zuil van de islam, eenmaal in het leven verplicht.
• Een aanvaarde ḥajj wist de zonden en beloning ervoor is het Paradijs.
• Voorwaarden: islam, verstand, volwassenheid, vrijheid en vermogen met geld en lichaam.
• De ḥajj van een kind is geldig maar telt niet als de verplichte ḥajj; de vrouw heeft volgens het boek een maḥram nodig.

Bron: الفقه (٣), les 17, vanaf p. 54.