Wat is vasten?#✎

Het derde fiqh-boek gaat over het vasten, iʿtikāf, de ḥajj en ʿumra, en het offerdier en de ʿaqīqa.

Definitie. In de taal betekent ṣiyām zich onthouden (imsāk). In de sharīʿa is het: Allah aanbidden door je te onthouden van eten, drinken en de andere dingen die het vasten verbreken, vanaf het aanbreken van de dageraad tot zonsondergang (p. 11).

De verdienste. In een hadith qudsī zegt Allah: Elke daad van de mens is voor hemzelf, behalve het vasten: dat is voor Mij en Ik beloon ervoor. Het vasten is een schild. De vastende spreekt geen vuile taal en maakt geen ruzie; scheldt iemand hem uit, dan zegt hij ik ben aan het vasten. De mondgeur van de vastende is bij Allah beter dan muskus, en hij heeft twee momenten van vreugde: bij het breken van zijn vasten en wanneer hij zijn Heer ontmoet (Abū Hurayra, al-Bukhārī en Muslim). In het Paradijs is een poort, ar-Rayyān, waardoor alleen de vastenden binnengaan (Sahl, al-Bukhārī en Muslim).

Drie soorten geduld. In het vasten komen alle drie samen: geduld in gehoorzaamheid (honger, dorst), geduld weg van zonde, en geduld met wat Allah beschikt (pijn en zwakte). Daarom krijgen de geduldigen hun loon zonder afrekening (az-Zumar 39:10) (p. 11).

De intentie. De intentie is een voorwaarde: daden worden slechts beoordeeld naar de intenties (al-Bukhārī en Muslim). Uitspreken is niet voorgeschreven; vastbesloten zijn in het hart volstaat. Bij verplicht vasten neemt men de intentie tussen zonsondergang en de dageraad. Men onthoudt zich van dageraad tot zonsondergang: de 'witte draad' en 'zwarte draad' (al-Baqara 2:187) zijn het licht van de dag en het duister van de nacht (p. 12).

Vrijwillig vasten. Daarvoor mag de intentie overdag genomen worden, zolang men niets gegeten of gedronken heeft. De Profeet ﷺ vroeg op een ochtend of er iets te eten was; toen er niets was zei hij: dan vast ik (ʿĀʾisha). Ook Abū d-Dardāʾ, Abū Ṭalḥa, Abū Hurayra, Ibn ʿAbbās en Ḥudhayfa deden zo (p. 12).

Kernpunten

• Vasten is je onthouden van eten, drinken en andere verbrekers van dageraad tot zonsondergang, als aanbidding.
• Het vasten heeft een bijzondere beloning: Allah beloont er zelf voor, en de vastenden gaan het Paradijs binnen door de poort ar-Rayyān.
• In het vasten komen de drie soorten geduld samen.
• Voor verplicht vasten moet de intentie 's nachts genomen worden; voor vrijwillig vasten mag dat overdag.

Bron: الفقه (٣), les 1, vanaf p. 11.