Eenheid 1: Het boek van het vasten#
Overzicht
Eenheid 1 · 13 lessen
Het boek van het vasten
Dertien lessen samen op één pagina
Vasten is Allah aanbidden door zich te onthouden van wat het vasten verbreekt, van de dageraad tot zonsondergang. Ramaḍān is verplicht voor elke verantwoordelijke die aan de voorwaarden voldoet; het begin staat vast door het zien van de maansikkel of het voltooien van Shaʿbān. De reiziger, de zieke, de zwangere en de zogende mogen niet vasten; de menstruerende en de kraamvrouw moeten breken en later inhalen. Het vasten wordt verbroken door eten en drinken, braken, gemeenschap, zaadlozing, menstruatie, cupping en afvalligheid, onder de voorwaarden kennis, herinnering en opzet. Aanbevolen zijn suḥūr, snel breken, smeekbeden en veel goede daden; vrijwillig vasten is voorgeschreven; verboden is vasten op de twee feestdagen, de dagen van tashrīq en de twijfeldag.
Bron: Al-Fiqh (3), Zad-reeks · p. 10–39
Het vasten in één kaart
De hoofdstukken van de eenheid in de volgorde van het boek.
- de intentie
- de maansikkel
- voorwaarden
- soorten vasten
- reis
- ziekte
- zwangerschap en borstvoeding
- menstruatie en kraambed
- eten en drinken
- gemeenschap en de boete
- voorwaarden
- suḥūr
- snel breken
- wiṣāl
- inhalen
- vrijwillig vasten
- afgeraden en verboden
Het hoofdstuk in één oogopslag
Lessen in dit hoofdstuk
- Les 1 · p. 11 Wat is vasten?
- Les 2 · p. 13 Het oordeel over het vasten van Ramaḍān
- Les 3 · p. 16 Verboden vasten en de wijsheid van het vasten
- Les 4 · p. 19 Redenen om niet te vasten: reis en ziekte
- Les 5 · p. 21 Zwangerschap, borstvoeding, menstruatie en kraambed
- Les 6 · p. 23 Kwesties over de redenen om te breken
- Les 7 · p. 25 Wat het vasten verbreekt: eten, drinken en braken
- Les 8 · p. 26 Gemeenschap en de andere verbrekers
- Les 9 · p. 29 Kwesties over de verbrekers
- Les 10 · p. 31 Wat aanbevolen en wat afgeraden is bij het vasten
- Les 11 · p. 35 Het inhalen van het vasten
- Les 12 · p. 36 Vrijwillig vasten
- Les 13 · p. 38 Afgeraden en verboden vasten
Oefeningen van het boek op p. 18, 24, 30, 34 en 39. De Nederlandse weergave van hadith en verzen geeft de betekenis weer; het is geen vertaling. Voor een persoonlijke vraag over het vasten raadpleeg je een geleerde.
Schema’s
De zieke en het vasten
De indeling van Ibn ʿUthaymīn, zoals het boek die geeft.
| Vergelijking | Toestand | Oordeel |
|---|---|---|
| Vasten raakt hem niet | zoals verkoudheid of lichte hoofdpijn | hij breekt niet |
| Zwaar maar niet schadelijk | moeite zonder schade | vasten afgeraden, breken aanbevolen |
| Zwaar en schadelijk | zoals nier- of suikerziekte | vasten is verboden |
De boete voor gemeenschap overdag in Ramaḍān
In volgorde: pas als iets niet lukt, het volgende.
Uitleg
De salaf en de Koran in Ramaḍān
Jibrīl nam elk jaar eenmaal de Koran met de Profeet ﷺ door, en in het jaar van zijn dood tweemaal. Daarom maakten de salaf Ramaḍān de maand van de Koran: Mālik liet zijn hadithlessen en las uit de muṣḥaf, en ash-Shāfiʿī las de Koran zestig keer uit.
De vastende in het vliegtuig
Breekt hij na zonsondergang en ziet hij de zon weer na het opstijgen, dan is zijn vasten geldig. Stijgt hij op vóór zonsondergang en vliegt hij westwaarts zodat de zon later ondergaat, dan breekt hij pas als de zon ondergaat.
De menstruerende en de kraamvrouw
Menstrueert zij overdag in Ramaḍān, dan breekt zij en haalt in, ook al was het een moment vóór zonsondergang. Wordt zij rein vóór de dageraad en neemt zij de intentie, dan is haar vasten geldig, ook als zij pas na de dageraad ghusl doet.
Landen met zeer lange dagen
Overdag vasten is verplicht, hoe lang of kort de dag ook is, zolang dag en nacht te onderscheiden zijn. Blijft het dag of nacht, dan volgt men het dichtstbijzijnde land waar dat wel kan.
Kernpunten
Voorwaarden voor de plicht van Ramaḍān
- islam
- puberteit
- verstand
- verblijf (niet op reis)
- vermogen
- vrij zijn van menstruatie en kraambed
Voorwaarden waaronder iets het vasten verbreekt
- kennis van het oordeel en de tijd
- eraan denken
- opzet en vrije keuze
Begrippen
الصيام
aṣ-ṣiyām
Taal: zich onthouden; sharīʿa: Allah aanbidden door zich te onthouden van de verbrekers, van dageraad tot zonsondergang.
الريان
ar-rayyān
Een poort van het Paradijs waardoor alleen vastenden binnengaan.
الخلوف
al-khulūf
De veranderde mondgeur van de vastende.
يوم الشك
yawm ash-shakk
De dertigste Shaʿbān als bewolking het zien van de sikkel belet.
الوصال
al-wiṣāl
Twee of meer dagen vasten zonder tussendoor te breken.
العرق
al-ʿaraq
Een mand voor dadels.
المستحاضة
al-mustaḥāḍa
Een vrouw met bloedverlies buiten de menstruatie; zij vast en bidt.
Hadith
De hadith die in de lessen van dit hoofdstuk genoemd worden, met tekst en bronvermelding zoals in het boek.
-
Overgeleverd door Abū Hurayra
«كل عمل ابن آدم له إلا الصيام، فإنه لي وأنا أجزي به، والصيام جنة …»
Elke daad van de mens is voor hemzelf, behalve het vasten: dat is voor Mij en Ik beloon ervoor. Het vasten is een schild …
Bron: al-Bukhārī en Muslim
Een ḥadīth qudsī.
-
Overgeleverd door Sahl ibn Saʿd
«إن في الجنة بابا يقال له الريان، يدخل منه الصائمون يوم القيامة، لا يدخل منه أحد غيرهم»
In het Paradijs is een poort die ar-Rayyān heet; daardoor gaan op de Dag der Opstanding de vastenden binnen, en niemand anders
Bron: al-Bukhārī en Muslim
-
«صوموا لرؤيته وأفطروا لرؤيته، فإن غبي عليكم فأكملوا عدة شعبان ثلاثين»
Vast als jullie hem zien en breek als jullie hem zien; is hij verborgen, voltooi dan Shaʿbān tot dertig dagen
Bron: al-Bukhārī en Muslim
-
«رفع القلم عن ثلاثة: عن النائم حتى يستيقظ، وعن الصبي حتى يحتلم، وعن المجنون حتى يعقل»
De pen is opgeheven voor drie: de slaper tot hij wakker wordt, het kind tot het volwassen wordt en de krankzinnige tot hij bij zijn verstand komt
Bron: Abū Dāwūd en at-Tirmidhī; al-Albānī noemde hem authentiek
-
Overgeleverd door Jābir
«ليس من البر الصوم في السفر»
Vasten op reis is geen vroomheid
Bron: al-Bukhārī en Muslim
Over een man die door zware moeite schaduw moest krijgen.
-
Overgeleverd door Anas
«إن الله وضع عن المسافر شطر الصلاة والصوم، وعن الحبلى والمرضع الصوم»
Allah heeft de reiziger de helft van het gebed en het vasten kwijtgescholden, en de zwangere en de zogende het vasten
Bron: an-Nasāʾī en at-Tirmidhī, die hem ḥasan noemde
-
Overgeleverd door Abū Hurayra
«من نسي وهو صائم فأكل أو شرب فليتم صومه، فإنما أطعمه الله وسقاه»
Wie vastend vergeet en eet of drinkt, laat hem zijn vasten voltooien, want Allah heeft hem te eten en te drinken gegeven
Bron: al-Bukhārī en Muslim
-
«من ذرعه القيء فليس عليه قضاء، ومن استقاء عمدا فليقض»
Wie onwillekeurig braakt, hoeft niet in te halen; wie opzettelijk braakt, moet inhalen
Bron: Abū Dāwūd en at-Tirmidhī; al-Albānī noemde hem authentiek
-
«أفطر الحاجم والمحجوم»
Wie cupt en wie gecupt wordt, hebben hun vasten verbroken
Bron: Abū Dāwūd en Ibn Māja, al-Bukhārī zonder keten; al-Albānī noemde hem authentiek
-
«تسحروا فإن في السحور بركة»
Eet suḥūr, want in de suḥūr is zegen
Bron: al-Bukhārī en Muslim
-
«لا يزال الناس بخير ما عجلوا الفطر»
De mensen blijven in het goede zolang zij zich haasten met het breken van het vasten
Bron: al-Bukhārī en Muslim
-
Overgeleverd door Anas
«كان رسول الله ﷺ يفطر على رطبات قبل أن يصلي، فإن لم تكن رطبات فعلى تمرات، فإن لم تكن حسا حسوات من ماء»
De Boodschapper van Allah ﷺ brak het vasten vóór het gebed met verse dadels; waren die er niet, dan met gedroogde dadels; en anders nam hij enkele slokjes water
Bron: Abū Dāwūd en at-Tirmidhī, die hem ḥasan noemde
-
Overgeleverd door ʿĀʾisha
«إني لست كهيئتكم، إني يطعمني ربي ويسقين»
Ik ben niet zoals jullie; mijn Heer geeft mij te eten en te drinken
Bron: al-Bukhārī
Toen hij hun wiṣāl verbood.
-
«من مات وعليه صيام صام عنه وليه»
Wie sterft terwijl hij nog vasten moet inhalen, voor hem vast zijn walī
Bron: al-Bukhārī en Muslim
-
Overgeleverd door Abū Ayyūb al-Anṣārī
«من صام رمضان ثم أتبعه ستا من شوال كان كصيام الدهر»
Wie Ramaḍān vast en daarna zes dagen van Shawwāl, is als iemand die het hele jaar vast
Bron: Muslim
-
Overgeleverd door Abū Qatāda
«صيام يوم عرفة، أحتسب على الله أن يكفر السنة التي قبله والسنة التي بعده»
Over het vasten op de dag van ʿArafa hoop ik van Allah dat het het jaar ervoor en het jaar erna uitwist
Bron: Muslim
-
«أفضل الصيام صيام داود عليه السلام، كان يصوم يوما ويفطر يوما»
Het beste vasten is het vasten van Dāwūd: hij vastte de ene dag en de andere niet
Bron: al-Bukhārī
-
«لا تصوموا يوم الجمعة إلا أن تصوموا يوما قبله أو يوما بعده»
Vast niet op vrijdag, tenzij jullie een dag ervoor of erna vasten
Bron: al-Bukhārī en Muslim
-
Overgeleverd door ʿAmmār
«من صام اليوم الذي يشك فيه فقد عصى أبا القاسم»
Wie op de twijfeldag vast, is ongehoorzaam aan Abū l-Qāsim (de Profeet)
Bron: at-Tirmidhī; al-Albānī noemde hem authentiek
-
«أيام التشريق أيام أكل وشرب وذكر لله عز وجل»
De dagen van tashrīq zijn dagen van eten, drinken en het gedenken van Allah
Bron: Muslim
Personen
De personen die in dit hoofdstuk genoemd worden, en waarom.
Genoemd in de tekst
-
Abū Hurayra
أبو هريرة
Metgezel · gest. 57 AH
Overleverde de verdienste van het vasten en de hadith over wie vergeten eet.
-
Sahl ibn Saʿd as-Sāʿidī
سهل بن سعد الساعدي
Metgezel · gest. 88 AH
Overleverde de hadith over de poort ar-Rayyān.
-
ʿĀʾisha bint Abī Bakr
عائشة بنت أبي بكر
Metgezel · gest. 58 AH
Overleverde de intentie voor vrijwillig vasten overdag en haar inhalen in Shaʿbān.
-
Abū d-Dardāʾ
أبو الدرداء
Metgezel · gest. 32 AH
Nam overdag de intentie voor vrijwillig vasten en overleverde het vasten van de Profeet ﷺ op reis.
-
Ṭalḥa ibn ʿUbayd Allāh
طلحة بن عبيد الله
Metgezel · gest. 36 AH
Overleverde de hadith van de bedoeïen met verward haar.
-
Kurayb
كريب مولى ابن عباس
Geleerde
Overleverde het verschil in waarneming tussen Syrië en Medina.
-
ʿAbd Allāh ibn ʿAbbās
عبد الله بن عباس
Metgezel · gest. 68 AH
Zei dat elk land zijn eigen waarneming heeft en legde de fidya uit voor de bejaarde.
-
Ibn ʿAbd al-Barr
ابن عبد البر
Geleerde · gest. 463 AH
Vermeldde de consensus dat alleen Ramaḍān als vasten van oorsprong verplicht is.
-
Mālik ibn Anas
مالك بن أنس
Geleerde · gest. 179 AH
Liet in Ramaḍān zijn hadithlessen en las Koran.
-
al-Imām ash-Shāfiʿī
الإمام الشافعي
Geleerde · gest. 204 AH
Las de Koran in Ramaḍān zestig keer uit.
-
Ibn Rajab
ابن رجب
Geleerde · gest. 795 AH
Legde uit dat veel reciteren in de verheven tijden aanbevolen is.
-
Anas ibn Mālik
أنس بن مالك
Metgezel · gest. 93 AH
Overleverde hoe vastenden en niet-vastenden op reis elkaar niets verweten.
-
ʿAbd Allāh ibn Rawāḥa
عبد الله بن رواحة
Metgezel · gest. 8 AH
Vastte samen met de Profeet ﷺ op een zeer hete dag.
-
Jābir ibn ʿAbd Allāh
جابر بن عبد الله
Metgezel · gest. 78 AH
Overleverde: vasten op reis is geen vroomheid.
-
Muḥammad ibn Ṣāliḥ al-ʿUthaymīn
محمد بن صالح العثيمين
Geleerde · gest. 1421 AH
Deelde de zieke in drie groepen in.
-
Abū Saʿīd al-Khudrī
أبو سعيد الخدري
Metgezel · gest. 74 AH
Overleverde de hadith over het tekort in religie en de verdienste van suḥūr.
-
Umm Salama
أم سلمة
Metgezel · gest. 62 AH
Overleverde dat de Profeet ﷺ de dageraad in staat van janāba begon en toch vastte.
-
Zayd ibn Thābit
زيد بن ثابت
Metgezel · gest. 45 AH
Overleverde dat de suḥūr zo laat was dat er vijftig verzen tot het gebed overbleven.
-
Abū Ayyūb al-Anṣārī
أبو أيوب الأنصاري
Metgezel · gest. 52 AH
Overleverde de verdienste van zes dagen Shawwāl.
-
Abū Qatāda al-Anṣārī
أبو قتادة الأنصاري
Metgezel · gest. 54 AH
Overleverde de verdienste van vasten op ʿArafa en ʿĀshūrāʾ.
-
ʿAbd Allāh ibn ʿAmr ibn al-ʿĀṣ
عبد الله بن عمرو بن العاص
Metgezel · gest. 65 AH
Kreeg het advies drie dagen per maand te vasten.
-
Juwayriya bint al-Ḥārith
جويرية بنت الحارث
Metgezel · gest. 50 AH
Kreeg de opdracht te breken toen zij alleen de vrijdag vastte.
-
ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb
عمر بن الخطاب
Metgezel · gest. 23 AH
Verbood het uitkiezen van Rajab voor vasten.
-
Kharasha ibn al-Ḥurr
خرشة بن الحر
Geleerde
Overleverde wat ʿUmar in Rajab deed.
-
ʿAmmār ibn Yāsir
عمار بن ياسر
Metgezel · gest. 37 AH
Overleverde het verbod op vasten op de twijfeldag.
Herhaling
Het belangrijkste vlak voor een toets
- Vasten is zich met intentie onthouden van de verbrekers, van dageraad tot zonsondergang.
- Ramaḍān is verplicht onder zes voorwaarden en begint bij waarneming of na dertig dagen Shaʿbān.
- Wie een reden heeft mag breken en haalt in; wie blijvend niet kan, voedt een arme.
- De verbrekers verbreken alleen met kennis, herinnering en opzet.
- Suḥūr en snel breken zijn sunna; vasten op de feestdagen, tashrīq en de twijfeldag is verboden.
Flitskaarten
Mijn favorieten
Tik op het sterretje bij een kaart om hem hier te bewaren.
Test jezelf
Wanneer moet de intentie voor verplicht vasten genomen worden?
Men mag op astronomische berekening steunen voor het begin van de maand.
Wat moet de zieke zonder hoop op genezing doen?
Bij welke verbreker hoort de boete (kaffāra)?
Oog- en oordruppels verbreken het vasten.
Op welke van deze dagen is vasten verboden?
Originele tekst
Deze pagina bundelt de lessen van het hoofdstuk. De volledige samenvatting per les, en de bladzijden in het oorspronkelijke boek:
- Les 1 Wat is vasten?
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 11–12
- Les 2 Het oordeel over het vasten van Ramaḍān
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 13–15
- Les 3 Verboden vasten en de wijsheid van het vasten
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 16–18
- Les 4 Redenen om niet te vasten: reis en ziekte
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 19–20
- Les 5 Zwangerschap, borstvoeding, menstruatie en kraambed
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 21–22
- Les 6 Kwesties over de redenen om te breken
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 23–24
- Les 7 Wat het vasten verbreekt: eten, drinken en braken
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 25
- Les 8 Gemeenschap en de andere verbrekers
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 26–28
- Les 9 Kwesties over de verbrekers
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 29–30
- Les 10 Wat aanbevolen en wat afgeraden is bij het vasten
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 31–34
- Les 11 Het inhalen van het vasten
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 35
- Les 12 Vrijwillig vasten
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 36–37
- Les 13 Afgeraden en verboden vasten
Samenvatting van de les · Bladzijden in het boek: p. 38
Het hele hoofdstuk in het oorspronkelijke boek: Al-Fiqh (3), Zad-reeks · p. 10–39 p. 10
Dit is een studiehulp; het oorspronkelijke boek blijft de bron.