Ontledingsvoorbeelden van de bijstelling#✎

Drie ontledingen. Het boek ontleedt drie zinnen.

1. Yafdī l-muslimu dīnahu l-islāma bi-rūḥihi: dīn is lijdend voorwerp in de accusatief en geannexeerd; de hāʾ staat in de genitief. Al-islām is volledige bijstelling in de accusatief; bi-rūḥihi is een voorzetselgroep.
2. Istafadtu min shaykhi l-islāmi bni Taymiyya kutubihi: ibn is volledige bijstelling in de genitief, geannexeerd aan Taymiyya. Kutub is bijstelling van insluiting (ishtimāl) in de genitief, met de hāʾ als tweede lid van de annexatie.
3. Aʿjabanī l-baytu ghurafuhu: aan aʿjaba zit de nūn van bescherming (nūn al-wiqāya) en de yāʾ als vooropgeplaatst lijdend voorwerp. Al-bayt is de achteropgeplaatste fāʿil; ghuraf is gedeeltelijke bijstelling in de nominatief.

Samenvatting van de eenheid. De badal is het eigenlijk bedoelde zonder tussenwoord, volgt zijn voorganger in de naamval en kent drie soorten: volledig, gedeeltelijk (alleen bij een deelbare voorganger) en insluiting.

Oefening (p. 49). De leerling bepaalt voorganger, badal en soort in zinnen als:

• yasurrunī ṭ-ṭiflu barāʾatuhu;
• banā l-khalīfatu l-Muʿizzu l-Qāhira;
• rajaʿa l-jayshu muʿẓamuhu mina l-ḥarb;
• ḥafiẓtu l-qaṣīdata ajmala abyātihā.

Kernpunten

• De badal krijgt dezelfde naamval als zijn voorganger, of die nu nominatief, accusatief of genitief is.
• In istafadtu … kutubihi staan twee bijstellingen: een volledige (ibn) en een van insluiting (kutub).
• In aʿjabanī l-baytu ghurafuhu is ghuraf een gedeeltelijke bijstelling van de fāʿil.
• Bij gedeeltelijke bijstelling en insluiting draagt de badal meestal een voornaamwoord dat naar de voorganger verwijst.

Bron: اللغة العربية (٤), les 13, vanaf p. 47.