De voorwaardelijke zin en zijn partikels#✎

Definitie. Ash-sharṭ is de verbinding tussen twee gebeurtenissen, waarbij de tweede van de eerste afhangt. Voorbeelden uit het boek:

• in tadrus jayyidan tanjaḥ fī l-imtiḥān (als je goed studeert, slaag je);
• «als jullie Allah een goede lening geven, verdubbelt Hij het voor jullie» (at-Taghābun 64:17);
• «wie in Allah gelooft, diens hart leidt Hij» (at-Taghābun 64:11);
• «wat jullie aan goeds uitgeven, wordt jullie volledig terugbetaald» (al-Baqara 2:272);
• «waar jullie ook zijn, Allah brengt jullie allen bijeen» (al-Baqara 2:148).

Twee soorten. Er is een voorwaardelijke zin die jussief maakt (jāzim) en een die dat niet doet (les 24). De jāzim-vorm heeft een partikel dat twee werkwoorden jussief maakt: het eerste is het werkwoord van de voorwaarde (fiʿl ash-sharṭ), het tweede het antwoord (jawāb ash-sharṭ).

De partikels. In, idhmā, man (voor verstandelijke wezens), mā (voor niet-verstandelijke), mahmā, matā, ayyāna, ayna, aynamā, annā, ḥaythumā, kayfamā en ayy.

Ontleding.

• Man yajtahid yanjaḥ: man is een voorwaardelijk naamwoord; yajtahid is het voorwaardewerkwoord, jussief met sukūn; yanjaḥ is het antwoord, ook jussief met sukūn.
• «Wat jullie aan goeds doen, Allah weet het» (al-Baqara 2:197): tafʿalū is jussief door het wegvallen van de nūn. Yaʿlamhu is het antwoord, met de hāʾ als vooropgeplaatst lijdend voorwerp.
• «Waar jullie ook zijn, de dood zal jullie inhalen» (an-Nisāʾ 4:78): takūnū is jussief door het wegvallen van de nūn, met de wāw als onderwerp van kāna; yudrikkum is het antwoord.

Kernpunten

• Een voorwaardelijke zin verbindt twee gebeurtenissen; de tweede hangt af van de eerste.
• Er zijn twee soorten: jussief makend (jāzim) en niet jussief makend.
• Een jāzim-partikel maakt twee werkwoorden jussief: het voorwaardewerkwoord en het antwoord.
• Man is voor verstandelijke wezens, mā voor de rest.

Bron: اللغة العربية (٤), les 23, vanaf p. 72.