De tekens van de jussief#✎

Drie tekens.

1. De sukūn, bij een gezonde laatste letter: lā taʾkhudh māla ghayrika bi-ghayri ḥaqq, lam taḥḍur Fāṭimatu ilā l-madrasa, en «toen hij tegen zijn metgezel zei: wees niet bedroefd, Allah is met ons» (at-Tawba 9:40).
2. Het wegvallen van de nūn, bij de vijf werkwoorden: «en zij volharden niet in wat zij deden» (Āl ʿImrān 3:135), «zij willen geprezen worden om wat zij niet deden» (Āl ʿImrān 3:188).
3. Het wegvallen van de zwakke letter, bij een zwakke laatste letter: lā tasʿa bayna n-nāsi bi-n-namīma, lam yaʾti r-rajul, lā tadʿu ilā ḍalāla, li-tamshi ilā ṣ-ṣalāh.

Ontleding.

• Lā tukthir mina ḍ-ḍaḥik: lā is een partikel van verbod en jussief; tukthir is jussief met sukūn, met verborgen anta.
• Ghāmati s-samāʾu wa-lammā tumṭir: lammā is een partikel van ontkenning en jussief; tumṭir is jussief met sukūn, met verborgen hiya.
• Li-yasʿa l-muslimu fī l-iṣlāḥ: de lām van het gebod; yasʿa is jussief door het wegvallen van de zwakke letter.

Oefening (p. 69). De leerling haalt accusatieve en jussieve werkwoorden uit zinnen als safir kay tazdāda khibratuka en lā tuṣaʿʿir khaddaka li-n-nās. Eén oefenzin, lā yuʾminu aḥadukum ḥattā yuḥibba li-akhīhi mā yuḥibbu li-nafsihi, staat in het boek zonder bronvermelding. Ik heb hem daarom niet als hadith gemarkeerd en niet in de samenvatting gebruikt.

Kernpunten

• Sukūn bij een gezonde laatste letter.
• Wegvallen van de nūn bij de vijf werkwoorden.
• Wegvallen van de zwakke letter (alif, wāw, yāʾ) bij een zwakke laatste letter.
• Lā an-nāhiya en lammā worden ontleed als partikels van verbod respectievelijk ontkenning, en jussief.

Bron: اللغة العربية (٤), les 22, vanaf p. 67.