De soorten bijstelling#✎

1. Volledige bijstelling (badal muṭābiq, of kull min kull). Badal en voorganger vallen samen; de badal is hetzelfde als het voorgaande woord:

• intaṣara l-khalīfatu ʿUmaru bnu ʿAbdi l-ʿAzīz;
• raʾaytu l-muʿallima Muḥammadan;
• akrahu l-bidʿata l-iḥtifāla bi-l-mawlid;
• «leid ons op het rechte pad, het pad van hen aan wie U gunsten hebt geschonken» (al-Fātiḥa 1:6–7).

Elk nomen met al- na een aanwijzend voornaamwoord is badal van dat voornaamwoord. Zo is al-Qurʾān in «deze Koran leidt naar wat het meest recht is» (al-Isrāʾ 17:9) badal van hādhā, in de accusatief. Andere voorbeelden zijn aqnaʿanī dhālika r-raʾy en ishtaraytu hādhā l-qalam.

2. Gedeeltelijke bijstelling (badal baʿḍ min kull, alleen ter kennisname). De badal is een werkelijk deel van de voorganger, mits die deelbaar is: qaraʾtu l-kitāba niṣfahu, marartu bi-ṭ-ṭullābi nujabāʾihim. Ook «Allah heeft de mensen de bedevaart naar het Huis opgelegd, voor wie daartoe een weg kan vinden» (Āl ʿImrān 3:97) hoort hierbij. Het boek geeft ook het voorbeeld jāʾa ḍ-ḍayfu awwaluhu; zie de opmerking hieronder.

3. Bijstelling van insluiting (badal ishtimāl, alleen ter kennisname). De badal noemt een betekenis of eigenschap die de voorganger omvat, zonder er een deel van te zijn:

• shamamtu z-zuhūra nasīmahā;
• aḥbabtu l-qāʾida shajāʿatahu (ik hield van de leider, om zijn moed);
• aʿjabanī ṭ-ṭālibu khuluquhu;
• «zij vragen je over de heilige maand, over strijd daarin» (al-Baqara 2:217).

Kernpunten

• Badal muṭābiq: de badal is hetzelfde als de voorganger.
• Een nomen met al- na een aanwijzend voornaamwoord is badal van dat voornaamwoord.
• Badal baʿḍ min kull: een werkelijk deel van een deelbare voorganger.
• Badal ishtimāl: een eigenschap of betekenis die de voorganger omvat, zonder deel ervan te zijn.

Bron: اللغة العربية (٤), les 12, vanaf p. 46.