Hadith 5: 'Allah heeft goed handelen voorgeschreven'#✎

Shaddād ibn Aws overlevert dat de Boodschapper ﷺ zei: Allah heeft goed handelen (al-iḥsān) voorgeschreven in alles. Als jullie doden, doe het dan op een goede manier, en als jullie slachten, slacht dan op een goede manier: laat ieder zijn mes slijpen en zijn slachtdier rust geven (Muslim).

De overleveraar. Shaddād ibn Aws ibn Thābit al-Khazrajī al-Anṣārī was een metgezel en bevelhebber. ʿUmar stelde hem aan over Ḥimṣ. Na de moord op ʿUthmān trok hij zich terug en wijdde hij zich aan aanbidding. Abū d-Dardāʾ zei over hem: 'Elke gemeenschap heeft een rechtsgeleerde, en de rechtsgeleerde van deze gemeenschap is Shaddād ibn Aws.' Hij stierf in Jeruzalem in 58 AH.

Woorden. Kataba betekent hier: verplicht maken. Iḥsān is in de taal nut en goed geven; in de vaktaal twee zaken: anderen nut bezorgen, en aanbidding volledig en zorgvuldig verrichten. Al-qitla (met i) is de manier van doden. Goed doden bij dieren is de gemakkelijkste en minst pijnlijke manier kiezen.

Uitleg. Het boek markeert de algemene uitleg als 'alleen ter kennisname'. De hadith vat de regels van de islam samen. Hij omvat iḥsān in de aanbidding, dat je Allah aanbidt alsof je Hem ziet, en iḥsān tegenover alle schepselen, zelfs dieren. Doden en slachten zijn slechts voorbeelden. Bij qiṣāṣ volgt men volgens de sterkere mening wat de sharīʿa voorschrijft. De vastgestelde straffen lijken hard, maar zijn iḥsān voor de samenleving. Imam Aḥmad zei dat men het dier zacht naar de slachtplaats leidt en het mes voor het verbergt tot het slachten.

Twee soorten 'voorschrijven'. Ook als 'alleen ter kennisname' gemarkeerd: Allahs voorschrijven is kawnī, wat in Zijn beschikking zeker gebeurt (al-Mujādala 58:21), of sharʿī, wat Hij beveelt (al-Baqara 2:183).

Vormen van iḥsān. Het boek geeft een lange lijst, eveneens 'alleen ter kennisname': tegenover ouders (goedheid, gehoorzaamheid buiten zonde, voor hen bidden, hun vrienden eren); verwanten (banden onderhouden); wezen (hun bezit bewaren, over hun hoofd strijken); armen; de reiziger; de werknemer (zijn loon geven voordat zijn zweet opdroogt); de mensen in het algemeen; dieren (voeren, verzorgen, niet overbelasten); en in het werk (vakmanschap en zonder bedrog). De hoogste iḥsān is iḥsān in de aanbidding van Allah. In de opdrachten vraagt het boek met dit begrip te antwoorden aan wie terrorisme aan de islam toeschrijft.

Kernpunten

• Allah schreef iḥsān voor in alles; doden en slachten zijn voorbeelden.
• Iḥsān is anderen nut bezorgen en aanbidding volledig verrichten.
• Bij het slachten: scherp mes, het dier rust geven, het mes niet tonen.
• Allahs voorschrijven is kawnī (beschikking) of sharʿī (gebod).
• De hoogste iḥsān: Allah aanbidden alsof je Hem ziet.

Bron: الحديث (٤), les 6, vanaf p. 29.