Hadith 11: 'Word niet boos'#✎

Abū Hurayra overlevert dat een man tegen de Profeet ﷺ zei: 'Geef mij een advies.' Hij zei: Word niet boos. De man herhaalde zijn vraag meerdere keren, en hij zei steeds: Word niet boos (al-Bukhārī).

Woorden. Een waṣiyya is iemand een belangrijke zaak opdragen. Woede is een innerlijke toestand die de mens opwindt in woord of daad; het boek noemt haar 'de sleutel van de kwaden en het hoofd van de zonden'.

Uitleg. Het boek markeert de algemene uitleg als 'alleen ter kennisname'. Het advies is kort maar omvattend en houdt twee zaken in: de middelen gebruiken om goed karakter, mildheid en geduld aan te leren en zich te oefenen in het verdragen van kwelling; en de woede niet uitvoeren, dus zich weerhouden van verboden woorden en daden. 'Word niet boos' geldt zowel voor het begin als voor het uitvoeren van woede.

Soorten woede. Lofwaardige woede is woede omwille van Allah, wanneer Zijn verboden geschonden worden; wie dan niet boos wordt, is zwak in geloof. ʿĀʾisha zei dat de Boodschapper ﷺ nooit iemand met zijn hand sloeg, geen vrouw en geen dienaar, behalve in de strijd op Allahs weg, en dat hij nooit wraak nam voor zichzelf, behalve wanneer iets van Allahs verboden geschonden werd (Muslim). Het boek citeert ook een versregel van de dichter Shawqī. Laakbare woede is woede voor het valse, uit stamtrots, uit wraak voor zichzelf of om iets werelds. Muslim overleverde van ʿAlqama ibn Wāʾil, van zijn vader, het verhaal van een man die bekende dat hij zijn broer met een bijl doodde, omdat die hem uitschold en boos maakte.

Lessen en behandeling. De metgezellen vroegen om nuttig advies en handelden ernaar; velen vragen nu naar het oordeel zonder het toe te passen. Het verbod op woede is een van de schoonheden van de islam. Het boek geeft acht wegen tegen woede: (1) toevlucht zoeken tegen de duivel (al-Aʿrāf 7:200); (2) zwijgen: Als een van jullie boos wordt, laat hij zwijgen (Aḥmad; al-Albānī: ṣaḥīḥ); (3) van houding veranderen: Als een van jullie boos wordt terwijl hij staat, laat hij gaan zitten; gaat de woede dan weg, goed; zo niet, laat hij gaan liggen (Aḥmad en Abū Dāwūd; al-Albānī: ṣaḥīḥ); (4) het advies 'word niet boos' aannemen; (5) denken aan de beloning voor wie zijn woede inslikt (Āl ʿImrān 3:133–134); (6) denken aan de deugd van vergeven (ash-Shūrā 42:37); (7) weten wat echte kracht is: De sterke is niet wie goed worstelt; de sterke is wie zichzelf beheerst bij woede (al-Bukhārī en Muslim); (8) zijn voorbeeld volgen: Anas vertelde dat een bedoeïen zo hard aan de mantel van de Profeet ﷺ trok dat de zoom een spoor op zijn schouder naliet; hij lachte en liet hem iets geven (al-Bukhārī en Muslim). Hij bad: Ik vraag U het woord van de waarheid in woede en in tevredenheid (Aḥmad).

Kernpunten

• 'Word niet boos' betekent: goed karakter aanleren en woede niet uitvoeren.
• Woede omwille van Allah is lofwaardig; woede voor zichzelf of de wereld is laakbaar.
• De metgezellen vroegen om advies en handelden ernaar.
• Wegen tegen woede: toevlucht zoeken, zwijgen, van houding veranderen, denken aan beloning en vergeving.
• Echte kracht is zichzelf beheersen bij woede.

Bron: الحديث (٤), les 12, vanaf p. 57.