Hadith 12: 'Laten wat je niet aangaat'#✎

Abū Hurayra overlevert dat de Boodschapper ﷺ zei: Tot het goede islam-zijn van een mens behoort dat hij laat wat hem niet aangaat (at-Tirmidhī en Ibn Māja; al-Albānī: ḥasan). Verderop in het boek staat bij dezelfde hadith 'ṣaḥīḥ' volgens al-Albānī.

Woorden. Al-ʿināya is sterke aandacht voor iets; 'wat hem niet aangaat' is waar hij zich niet om hoeft te bekommeren.

Uitleg. Het boek markeert de algemene uitleg als 'alleen ter kennisname'. De hadith is een grote grondslag van de etiquette. Geleerden overleverden dat alle goede etiquette voortkomt uit vier hadith: Wie in Allah en de Laatste Dag gelooft, laat hij goed spreken of zwijgen (al-Bukhārī en Muslim); deze hadith; Word niet boos (al-Bukhārī); en Niemand van jullie gelooft werkelijk tot hij voor zijn broeder liefheeft wat hij voor zichzelf liefheeft (al-Bukhārī en Muslim). Goed islam-zijn vraagt het laten van alles wat niet aangaat: verboden, twijfelachtige en afgekeurde zaken, overtollige toegestane zaken, het najagen van posities en lof. Wie dat niet laat, schiet in zijn islam tekort. Het boek geeft een dichtregel zonder naam over 'vier woorden van de beste der schepselen' die de kern van de godsdienst vormen.

Uitspraken van de vroegen. Ook 'alleen ter kennisname'. ʿAmr ibn Qays al-Mulāʾī vertelde dat iemand Luqmān vroeg wat hem tot zijn positie had gebracht; hij antwoordde: waarheidsgetrouw spreken en lang zwijgen over wat mij niet aangaat. Al-Ḥasan al-Baṣrī zei dat het een teken is dat Allah Zich van een dienaar afwendt, wanneer Hij hem bezighoudt met wat hem niet aangaat. Muwarriq al-ʿIjlī zei dat hij al jaren iets zocht wat hem niet lukte maar nooit zou opgeven: zich onthouden van wat hem niet aangaat.

Lessen. De islam verzamelt al het goede (an-Naḥl 16:90). Het laten van wat niet aangaat is een eigenschap van de gelovigen die zich afwenden van ijdelheid (al-Muʾminūn 23:3; al-Furqān 25:72). Wie zich ermee bemoeit, vermoeit zichzelf. Het gebieden van het goede valt er niet onder: het gaat de moslim wel aan (Āl ʿImrān 3:104), net als de opvoeding van zijn gezin (at-Taḥrīm 66:6). ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz zei: 'Wie zijn woorden tot zijn daden rekent, spreekt weinig, behalve over wat hem aangaat.' Muʿādh vroeg of men wordt aangesproken op wat men zegt; de Profeet ﷺ zei: Worden de mensen niet op hun gezicht in het Vuur geworpen vanwege de oogst van hun tongen? (Aḥmad en at-Tirmidhī; al-Albānī: ṣaḥīḥ).

Kernpunten

• Goed islam-zijn vraagt het laten van wat niet aangaat, in woord en daad.
• De hadith is een van de vier waaruit volgens geleerden alle etiquette voortkomt.
• Wat niet aangaat: verboden, twijfelachtige en afgekeurde zaken en overtollige toegestane zaken.
• Het gebieden van het goede en de zorg voor het gezin gaan de moslim wél aan.
• Wie zijn woorden tot zijn daden rekent, spreekt weinig.

Bron: الحديث (٤), les 13, vanaf p. 62.